Wyspa Upa速y / Fot. Miranda Ekiert, RMF FM

Wyspa Upa速y na Mamrach

RMF FM
woj. Warmi雟ko-mazurskie
4 lipca 2017
Przed laty Upa速y t皻ni造 篡ciem. To by這 kultowe miejsce odwiedzane przez wi瘯szo嗆 turyst闚. S造nna na ca陰 Europ by豉 tamtejsza gospoda. Dzisiaj wyspa zachwyca przede wszystkim przyrod.

Upa速y to najwi瘯sza wyspa na Mazurach. Powierzchniowo zajmuje od 67 do prawie 80 hektarów. To zale篡 od tego, czy rok jest mokry, czy suchy. Wspó販ze郾ie Upa速y s rezerwatem przyrody, nie ma tam oficjalnego wst瘼u. 疾by przybi do brzegu trzeba mie pozwolenie wojewódzkiego konserwatora przyrody.

Wyspa Upa速y trwale wpisa豉 si w histori Mazur, poniewa od prze這mu XIX wieku by豉 obowi您kowym przystankiem wszelkich statków turystycznych, które kursowa造 po Mamrach. Od 1848 roku funkcjonowa豉 tam gospoda prowadzona przez dwa pokolenia rodziny o ciekawych korzeniach. Byli to Hugenoci, czyli ludno嗆 pochodzenia francuskiego, którzy w wyniku prze郵adowa religijnych uciekli do Prus Wschodnich. Ta gospoda by豉 wr璚z miejscem kultowym, o czym mo瞠 鈍iadczy mi璠zy innymi liczba pocztówek z jej wizerunkiem, wys豉nych przed rokiem 1945.

Pierwociny zagospodarowania wyspy wi捫 si z Lehndorffami, czyli rodem, który rz康zi Sztynortem przez kilka wieków. Pocz徠kowo Upa速y by造 wykorzystywane jako miejsce wypoczynku i spacerów. By豉 tam niewielka willa Lehndorffów. Najprawdopodobniej jeszcze w 鈔edniowieczu wyspa by豉 pó逕yspem. W przypadku W璕orzewa istniej bowiem legendy o drogach przez jezioro Mamry, gdzie such stop mo積a by這 przedosta si ze Sztynortu do W璕ielsztyna.

Wed逝g dr Jerzego ζpo, archeologa z Muzeum Kultury Ludowej w W璕orzewie, w okolicach XVII-XVIII wieku Upa速y przekszta販ono w urokliwy park z miejscami, które mia造 swoje nazwy. By豉 m.in. aleja wi您ów oraz grób samotnika. Podobno hrabia Lehndorff pozwoli 穎軟ierzowi napoleo雟kiemu polskiego pochodzenia, aby zamieszka na bezludnej wyspie. Po jego 鄉ierci w 1835 roku pochowano go na Upa速ach. 

To jednak nie jedyne groby, które znajduj si na wyspie. W roku 1793 hrabia Ernest von Lehndorff na po逝dniowym kra鎍u wyspy (na tzw. Ma貫k K瘼ie) zbudowa piramid, dla upami皻nienia hrabiego Henckla von Donnersmarcka. Niestety pomnik zabra造 fale jeziora Mamry. W 1931 roku zawa逝 na ódce dozna August Quednau, nauczyciel z pobliskiego Pniewa. By on pasjonatem jeziora Mamry, zajmowa si nim te naukowo. Jego wol by pochówek po 鄉ierci na Upa速ach. Jego 篡czenie zosta這 spe軟ione. Na wyspie s te symboliczne groby polskich 瞠glarzy, którzy zgin瘭i w latach 70. na morzach i oceanach.

Upa速y s造n窸y te z niecodziennych przedsi瞝zi耩. Jednym z nich by造 tak zwane regaty jajeczne. Gdy na przedwio郾iu zaczyna造 p瘯a lody na Mamrach, m這dzie z W璕orzewa siada豉 na ódki. Kto pierwszy przecisn掖 si mi璠zy krami na wysp, otrzymywa nagrod - napitek i kop jaj.

Jak mówi dr ζpo, w czasie I wojny 鈍iatowej Upa速y by造 jedynym obszarem w okolicy, nie zaj皻ym przez wojska rosyjskie. Na Mamrach wokó wyspy toczy豉 si jedyna bitwa jeziorowa. Wojska niemieckie zarekwirowa造 parowiec Franc, na który za豉dowano haubic. Franc kryj帷 si za Upa速ami ostrzeliwa wojska nieprzyjaciela w okolicach Trygortu i Przystani. Rosjanie odpowiedzieli ogniem i uszkodzili parowiec. W Gi篡cku dokonano natychmiastowej naprawy i parowiec wróci na wysp, ale ju nie jako Franc, ale Barbara.
Przed rokiem 1939 na wyspie by豉 elegancka restauracja, le郾iczówka i domki letniskowe. Wszystko to wraz z alejkami i kamiennym molem zlokalizowane by這 w cz窷ci pó軟ocnej wyspy. W czasie II wojny 鈍iatowej na wyspie funkcjonowa這 kasyno wojskowe. W tym czasie wyspa po陰czona by豉 z l康em drewnianym mostem.

Po 1945 roku restauracja spali豉 si i potem nikt wysp si nie zajmowa. Oprócz grobów, fundamentów, drzew z dawnego parku i ro郵inno軼i, która przez te lata zaj窸a obszar niemal ca貫j wyspy, nic tam teraz nie ma.

Tagi: Mazuryjezioro MamrywyspaUpa速yjezioroMamry

Reklama