Wojciech Kilar / fot. Oficjalna strona kompozytora

Wojciech Kilar


kraj: Polska
gatunek: filmowa, klasyczna
dekady: 1950, 1960, 1970, 1980, 1990, 2000
Słuchaj w radiach:

RMF ClassicRMF Muzyka FilmowaRMF PRLRMF FMF

biografia

Wojciech Kilar to jeden z najwybitniejszych polskich kompozytorów. Urodził się w 1932 roku we Lwowie. Jako pianista zadebiutował w 1947 roku. Jako kompozytor muzyki filmowej karierę rozpoczął od dokumentalnego filmu "Narciarze" Natalii Brzozowskiej z 1958 roku. Do tej pory stworzył oprawę do ponad 130 filmów.

Lekcje gry na fortepianie pobierał we Lwowie, potem w rzeszowskiej Państwowej Szkole Muzycznej nr 2 (dziś jego imienia). Naukę kontynuował w Krakowie i Katowicach. W roku 1955 odebrał dyplom ukończenia katowickiej Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej, a cztery lata później znalazł się w Paryżu, gdzie pod okiem Nadii Boulanger ćwiczył tworzenie kompozycji.

W latach 60. eksperymentował jazzującym "Riffem 62", "Generique" z 1963 i "Diphtongos" z 1964, a wykonująca je na festiwalu Warszawska Jesień orkiestra bisowała po wykonaniu każdego z tych dzieł. Obok awangardowych utworów Wojciech Kilar tworzył w tym czasie ścieżkę dźwiękową do filmów. W 1964 roku jego muzykę można było usłyszeć w opowieści o perypetiach Giuseppe w Warszawie, cztery lata później współpracował z Wojciechem Hasem przy "Lalce", a rok później z Kazimierzem Kutzem podczas produkcji pierwszej części tryptyku śląskiego "Sól ziemi czarnej".

W roku 1969 powstała telewizyjna wersja "Pana Wołodyjowskiego" oraz druga seria serialu "Czterej pancerni i pies". Do "Przygód pana Michała", które powstały na podstawie filmu Jerzego Hoffmana, Wojciech Kilar samodzielnie stworzył oprawę dźwiękową. Przy ścieżce do "pancernych" współpracował z Adamem Walacińskim.

W 1970 Marek Piwowowski nakręcił kultową komedię "Rejs". Wojciech Kilar napisał do tego filmu muzykę. Cztery lata później kompozytor zainspirowany twórczością ludową i religijną stworzył minimalistyczny utwór "Krzesany". W następnych latach kontynuował przyjętą stylistykę "minimal music". W 1976 roku napisał poemat symfoniczny poświęcony pamięci Mieczysława Karłowicza. "Kościelec 1909" upamiętnia 33-letniego kompozytora, który zginął pod lawiną w 1909 roku.

Kilar jest autorem muzyki do większości filmów Krzysztofa Zanussiego. Współpraca rozpoczęła się w 1969 od "Struktury kryształu". W roku 1976 kompozytor napisał muzykę do filmu "Barwy ochronne". Nie inaczej było w 1981 roku, kiedy powstała oprawa do obrazu "Z dalekiego kraju" - filmu opowiadającego historię Jana Pawła II. W 1991 roku reżyser nakręcił dokument zatytułowany "Wojciech Kilar". Jego bohater właśnie zaczynał współpracę z hollywoodzkim reżyserem Francisem Fordem Coppolą. "Dracula" weszła na ekrany kin w 1992 roku. Ścieżka dźwiękowa do tego filmu została ciepło przyjęta i uhonorowana kilkoma nagrodami (m.in. Stowarzyszenia Kompozytorów Amerykańskich).

Szczególnie udany był dla Wojciecha Kilara rok 1999. Powstały wtedy "Dziewiąte wrota" - horror Romana Polańskiego, "Tydzień z życia mężczyzny" Jerzego Stuhra oraz "Pan Tadeusz" Andrzeja Wajdy. W roku 2002 kompozytor powrócił do współpracy z Romanem Polańskim realizując trudne zadanie stworzenia muzyki do filmu "Pianista".

Jego utwory można również usłyszeć w "Truman Show" Petera Weira czy wzruszającej opowieści Brada Silberlinga "Miasto aniołów", w której Kilar wykorzystał fragment polskiej modlitwy. Polak miał również napisać muzykę do trylogii "Władcy pierścieni" Petera Jacksona.

Wojciech Kilar był wielokrotnie nagradzany, jest członkiem wielu instytucji kulturalnych. Skomponował wiele charakterystycznych motywów filmowych, mimo, że nie traktuje twórczości filmowej jako najważniejszej w karierze, uznając, że muzyka ta jest jedynie tłem. Mieszka niedaleko Katowic.

Graj!