Jaromír Nohavica / fot. oficjalna strona artysty

Jaromír Nohavica


kraj: Czechy
gatunek: blues, folk, poezja śpiewana
dekady: 1980, 1990, 2000
Czeski poeta, pieśniarz, kompozytor i tłumacz. Muzyczny samouk – gra na gitarze, skrzypcach, flecie oraz na „heligonce”, będącej osobliwym rodzajem akordeonu z papierową harmonią, bardzo popularną szczególnie wśród żywieckich górali XIX wieku. Czasem jest solistą, czasem występuje z towarzyszeniem zespołu Kapela lub Čechomor. Jego piosenki są niezwykle różnorodne; czasem poetyckie, czasem refleksyjne, zdarzają się też utwory wypełnione rubasznym dowcipem. Ma ich w swoim dorobku ponad 400. Inspirację czerpie także z twórczości Bułata Okudżawy, Władimira Wysockiego, Leonarda Cohena, Aleksandra Błoka, czy Borisa Viana. Autor tekstów i muzyki do inscenizacji teatralnych.

Urodził się 7 czerwca 1953 roku w Ostrawie, w której skończył liceum ogólnokształcące, a w Brnie średnią szkołę bibliotekarską. Nie udało mu się jednak dokończyć studiów rozpoczętych na Wyższej Szkole Górniczej w rodzinnymi mieście.

Zanim zaczął uprawiać zawód artysty, pracował między innymi jako robotnik i bibliotekarz. Początkowo pisał teksty dla innych artystów.

Swoją muzyczną drogę zaczynał w latach 60. od występów z lokalnymi formacjami – Atlantis, czy Noe, tworzył dla grupy Majestic, współpracował z radiem czeskim w Ostrawie i tamtejszymi artystami popowymi - Věrą Špinarovą, Petrem Nycem i Marią Rottrovą.

W 1981 roku opublikował w podziemiu zbiór fraszek Jana Sztaudyngera. Rok później po raz pierwszy zadebiutował publicznie jako artysta, namówiony do występu przez swoich przyjaciół. W 1983 roku zajął 1. miejsce w ogólnokrajowym finale Porta 83. jako najbardziej charakterystyczna osobowość.

Jego teksty budziły niechęć ze strony ówczesnej władzy, za co brutalnie go cenzurowano. Sytuacja osiągnęła apogeum w 1985 roku, gdy zaproszono go na Portę, ale nie pozwolono mu wystąpić i na dodatek kazano opuścić Pilzno. Przymusowa cisza medialna, jak to się często zdarza, była prawdziwym motorem wzrostu popularności artysty, a jego utwory z powodzeniem kolportowano w drugim obiegu w formie nagrań lub samych tekstów.

Swój pierwszy krążek „Darmodziej” wydał w 1988 roku. Był to zapis koncertów z ostatnich dwóch lat. Rok później pojawił się longplay „Ósmy kolor tęczy”, a w 1990 roku „W tym głupim roku”. Pierwsze studyjne wydawnictwo „Mikimauzoleum” ukazało się dopiero w 1993 roku.

W latach 1994-95 poświęcił się pracy dla dzieci oraz wydał zbiór swoich tekstów.

W 1996 roku pojawił się „Dziwny wiek”, który otrzymał nagrodę Czeskie Gramy w kategorii Płyta Roku. Można nawet określić go jako tak zwany koncept album, z wyraźnymi słowiańskimi inspiracjami – rosyjskimi i bałkańskimi, bogatym instrumentarium, ciekawymi aranżacjami, które w całość splata wokal artysty oraz wspomniana wcześniej heligonka. To od tego momentu można mówić o zainteresowaniu mediów jego twórczością. Zresztą, lata 90. to prawdziwa eksplozja popularności artysty i miejsce w czołówce najpopularniejszych czeskich pieśniarzy, nie tylko w rodzinnym kraju, ale także w sąsiedniej Polsce.

Jako ciekawostkę warto podać, że rok później zdobył tytuł Mistrza Czech w crabble.

W 2000 roku wydał album „Moje smutne serce”. W tym samym roku ukazał się w czeskiej telewizji materiał dokumentalny o legendach muzyki folki country, którego był jednym z głównych bohaterów.

Dwa lata później zagrał główną rolę w paradokumentalnym filmie Petra Zelenki „Rok diabła” (za skomponowaną wspólnie z Čechomorem muzykę otrzymał Czeskiego Lwa).

Sam poinformował opinię publiczną o swojej współpracy z czechosłowacką służbą bezpieczeństwa - Státní bezpečnost, której celem było przekazywanie informacji o Karelu Krylu, bardzie Praskiej Wiosny, współpracownikowi Radia wolna Europa i uczestnikowi Aksamitnej Rewolucji. Nohavica stwierdził, że jego kontakty z komunistami nikomu nie zrobiły krzywdy i nie powiedział niczego, co mogłoby narazić kogoś na nieprzyjemności.

Obecnie mieszka w swoim rodzinnym mieście, wcześniej przez prawie dwadzieścia lat mieszkał po czeskiej stronie Cieszyna. Prywatnie ma żonę Martinę oraz dwoje dzieci – syna Jakuba i córkę Lenkę.

Nohavica ma bogate słownictwo, jest świadom możliwości fonicznych języka czeskiego. W tekstach zachwyca przejrzystością, siłą rymów oraz wyrazistymi pointami. Świetnie żongluje zarówno językiem literackim, jak i gwarą oraz wulgaryzmami. W swojej twórczości podejmuje szerokie spectrum tematyczne – od problemów społecznych i polityki, przez historię, miłość, sport, aż po teksty dla dzieci. Tworzy na pograniczu kultur, skupionych na Śląsku Cieszyńskim. Świetnie porusza się między folkiem a folklorem, szczególnie tym słowiańskim ze wschodu. Biegle mówi po polsku, choć twierdzi, że nigdy nie uczył się tego języka.

Oficjalna strona:
http://www.nohavica.cz/
Słuchaj w serwisie RMF ON:

RMF Piosenka Literacka

Ikarus
Ikarus
1. Já si to pamatuju • 2. Ty ptáš se mě • 3. Noe • 4. Píseň o příteli • 5. Ježíšek • 6. Co se to stalo, bratříčku • 7. Do dne a do roka • 8. Pro Martinu • 9. On se oběsil • 10. Ona je na mě zlá • 11. Prošel jsem hlubokým lesem • 12. Ostravian Pie • 13. Ikarus • 14. Sloní hřbitovy • 15. Mám jizvu na rtu
Doma
Doma
1. Kometa • 2. Divocí koně • 3. O Jakubovi • 4. Ostravo • 5. Jestě mi scházís • 6. Stanice Jiřího z Poděbrad • 7. Kdy mě brali za vojáka • 8. Gwiazda • 9. Český fousek • 10. Godula • 11. Darmoděj • 12. Dokud se zpívá • 13. Zítra ráno v pět • 14. Zatimco se koupes • 15. Hlídač krav • 16. Mařenka • 17. Kosilka • 18. Fotbal • 19. Danse macabre • 20. Sarajevo • 21. Zatanči • 22. Mikymauz • 23. Převez mě, příteli • 24. Anděl strázný
Babylon
Babylon
1. Krupobiti • 2. Marenka • 3. Ostravo • 4. Babylon • 5. Na dvore divadla • 6. Sestricko ze spitalu • 7. Zeny • 8. Masopust • 9. Pochod Eskymaku • 10. Milionar • 11. Nic moc • 12. Dlouha tenka struna • 13. Velka voda • 14. Prevez me, priteli
Rok Dabla
Rok Dabla
1. Rok dabla I • 2. Basnirka - Jaromir Nohavica & Czechomor • 3. Simbolice - Czechomor • 4. Ntak (Nohavicova teorie alkoholickeho kopce) • 5. Pysny Janek - Jaromir Nohavica & Czechomor • 6. Lasko, vonis destem (She's Gone) - Marie Rottrova • 7. "Karle, pojd" • 8. Pisen pro malou lenku - Jaromir Nohavica • 9. Konicky - Czechomor • 10. Rakety - Jaromir Nohavica • 11. Pukaea (The Trumpet) - Jaz Coleman a hinewehi mohi • 12. "Proc ma clovek mlcet?" • 13. Kometa - Jaromir Nohavica & Czechomor • 14. Kdo na moje misto? I - Francisek Cerny a Karel Plihal • 15. Janova modlitba • 16. Mikymauz - Jaromir Nohavica a Karel Plihal • 17. Universe B • 18. Exorcism - Killing Joke • 19. Mezi horami - Czechomor • 20. Osud - Jaromir Nohavica • 21. Rok dabla II • 22. Amerika - Jaromir Nohavica & Czechomor • 23. Kdo na moje misto? II - Jaromir Nohavica & Czechomor • 24. "Pojd Karle" • 25. Golubocek - Jaromir Nohavica & Czechomor • 26. Rok dabla III
Moje Smutne Srdce
Moje Smutne Srdce
1. Kazdy si nese sve brime • 2. Silueta • 3. Maria Panna • 4. Vanoce v Bratislave • 5. Snezenky • 6. Libite se mi • 7. V jednym dumku na Zarubku • 8. Strach • 9. Jako jelen kdyz vodu chce pit • 10. Strakapud • 11. Kosilka • 12. Unaven • 13. Kosata a Zubata • 14. Mrtva vcela • 15. Moje smutne srdce • 16. Nebe je tu
Koncert
Koncert
1. . Dokud se zpiva • 2. . Tesinska • 3. . Vlastovko let • 4. . Zitra rano v pet • 5. . Pritel • 6. . Jdou po mne, jdou • 7. . Zatimco se koupes • 8. . Fotbal • 9. . Blazniva Marketa • 10. . Peterburg • 11. Pisen psana na vodu • 12. Mikymauz • 13. Devenka Stesti a mladenec Zal • 14. Moje mala valka • 15. Kdyz me brali za vojaka I. • 16. Az to se mnu sekne • 17. Kdyz me brali za vojaka II. • 18. Darmodej • 19. Zatanci • 20. Muzeum • 21. Polamany andel touby (dosud mevydano) • 22. Cukrarska bossanova (dosud nevydano) • 23. Kometa
Divne Stoleti
Divne Stoleti
1. Divoci kone • 2. Tesinska • 3. Stodoly • 4. Peterburg • 5. Planu • 6. Sarajevo • 7. Novorozene • 8. Danse macabre • 9. Zatanci • 10. Potulni kejkliri • 11. Stary muz • 12. Jeste mi schazis • 13. Litanie u konce stoleti • 14. Pred dvermi • 15. Podzemni prameny • 16. Az to se mnu sekne
Darmodej A Dalsi
Darmodej A Dalsi
1. Hermankove stesti • 2. Darmodej • 3. Mladicka basnirka • 4. Robinzon • 5. Zatimco se koupes • 6. Svatky slunovratu • 7. Pritel • 8. Na dvore divadla • 9. Zitra rano v pet • 10. Kometa • 11. Blazniva Marketa • 12. Dokud se zpiva • 13. Krajina po bitve • 14. Mozna ze se mylim • 15. Mys
Tři čuníci
Tři čuníci
1. Zajíci • 2. Lachtani • 3. Co děláme o přestávce (básnička) • 4. Kozel • 5. Afričančata • 6. Podzimní • 7. Můj pes • 8. Delfíni • 9. Tramp • 10. Dárky • 11. Hlídač krav • 12. Když byl Pepa ještě malý (básnička) • 13. Pijte vodu • 14. Grónská písnička • 15. Haló haló (básnička) • 16. Kapr • 17. V moři je místa dost • 18. Metro pro krtky (básnička) • 19. Metro pro krtky • 20. Večerní • 21. Telátko oblíbené I. • 22. Telátko oblíbené II. • 23. Šnečí blues • 24. Tři čuníci • 25. Ukolébavka
Mikymauzoleum
Mikymauzoleum
1. Never More • 2. Margita • 3. Mikymauz • 4. Muzeum • 5. Gaudeamus igitur • 6. Na zdice stare kasny • 7. Sudvej • 8. Svatebni • 9. Hrdina nebo dezerter • 10. Dolni Lhota • 11. Peklo a raj • 12. Sudicky • 13. Dal se haze kamenim • 14. Vlastovko let'
V tom roce pitomém
V tom roce pitomém
1. Jacek • 2. Na jedné lodi plujem • 3. V hospodě na rynku • 4. Setkání s Puškinem • 5. Vlaštovky (básnička) • 6. Já neumím • 7. Přelezl jsem plot • 8. V tom roce pitomém • 9. Pochod marodů • 10. Děvenka Štěstí a mládenec Žal • 11. Když mě brali za vojáka • 12. Kopačák • 13. Pravda a Lež • 14. O Jakubovi
Darmoděj
Darmoděj
1. Darmoděj • 2. Ahoj slunko • 3. Krajina po bitvě • 4. Možná že se mýlím • 5. Heřmánkové štěstí • 6. Myš na konci léta • 7. Husita • 8. Přítel • 9. Zítra ráno v pět • 10. Spatřil jsem kometu • 11. Dokud se zpívá ještě se neumřelo • 12. Ukolébavka pro Kubu a Lenku
Minulost  2012  
Zobacz także:

Leonard Cohen