Benny Moré

Benny Moré


kraj: Kuba
gatunek: latin pop, mambo
dekady: 1930, 1940, 1950, 1960
Benny (Beny) Moré naprawdę nazywa się Bartolome Maximiliano Moré. Przez fanów uważany za najsłynniejszego piosenkarza, jakiego kiedykolwiek miała popularna muzyka kubańska.

Jego muzyka to połączenie Franka Sinatry i Nata "Kinga" Cole’a. Od jego śmierci upłynęło już czterdzieści lat, a żaden Kubańczyk nie jest w stanie mu dorównać. Piosenkarze do dziś wzorują się na jego interpretacjach, gestach, modelowaniu głosu i lekkością, z jaką wszystko to łączył. Jego geniusz polegał na połączeniu w jedną całość dwóch głównych nurtów muzyki na wyspie - afro-kubańskiego "son" oraz hiszpańskiego dziedzictwa w postaci "guajiro".

Urodził się w 1919 roku w Santa Isabel de las Lajas w centralnej Kubie. Niezwykle muzykalny, o tenorowym głosie i wielkiej ekspresyjności. Mistrz wszystkich stylów muzyki kubańskiej - od "son montuno", mambo, guaracha, guajira, przez cha cha cha, Afro-Cuban, canción, guaguancó, aż do bolero. Swój pierwszy instrument - gitarę zrobił przy pomocy matki w wieku sześciu lat z drewna po łodzi. W 1936 roku, w wieku siedemnastu lat opuścił Hawanę, w której sprzedawał owoce, warzywa i zioła. Po pół roku wrócił jednak, zaczął pracować z bratem, a za zarobione pieniądze mógł kupić wreszcie swoją pierwszą gitarę. Żył z dorywczej pracy, grając w barach i w kawiarniach.

Przełomem był udział w konkursie radiowym w programie "The Supreme Court of Art", z udziałem publiczności i wykonawców. Nagrodą był kontrakt, wykorzystywany jednak nagminnie przez nieuczciwych biznesmenów. Koniec występów był oznajmiany głośnym biciem dzwonu kościelnego. Niestety, krótko po rozpoczęciu śpiewania wybrzmiał dzwon. Nie zrażony - wystąpił jeszcze raz i wygrał główną nagrodę. W ten sposób otrzymał pierwszą stałą pracę. Oprócz tego z powodzeniem śpiewał w stacji radiowej CMQ z septetem Figaro z Lazaro Cordero.

Od tego momentu rozpoczyna się jego ogromna kariera. Zaproponowano mu angaż do najpopularniejszego wtedy Trio Matamoros, w którym szybko zastąpił głównego wokalistę, a z czasem stał się frontmanem grupy.

W 1945 r. przeprowadził się do Meksyku, gdzie występował w najsłynniejszych wtedy kabaretach - "Montparnasse" i "The Rio Rosa". Równocześnie wiele nagrywał. Tymczasem Matamoros wrócili do Hawany, a on pozostał w Meksyku. Wtedy też postanowił zmienić nazwisko na Beny More. Bez pieniędzy, ale za to z pozwoleniem na pracę ze stowarzyszenia artystów dostał pracę w Rio Rosa, w którym stworzył Dueto Fantasma z Lalo Montane. W Meksyku nagrywał dla RCA Victor, wspólnie z Perezem Prado - "Bonito y sabroso", "Mucho corazón", "Pachito el che", "Ensalada de mambo" i "Dolor carabali", które uznał za najlepszą wspólnie nagraną kompozycję. Publiczność ochrzciła go tytułem Księcia Mambo.

Na początku lat 50. wrócił na Kubę, która praktycznie go nie znała, podczas, gdy w Meksyku, Panamie, Kolumbii, Brazylii i Puerto Rico był gwiazdą. Pierwszy singel nagrany na wyspie nosił nazwę "Bonito y Sabroso". Równocześnie występował w Cadena Oriental i nagrywał w studiu RCA w Hawanie. W stolicy pracował dla radia RHC Cadena Azul z orkiestrą Bebo Valdesa, który przedstawił wtedy nowy styl "batanga". Zaproponowano mu wspólne nagranie z Sonora Matancera, ale odmówił, gdyż nie był już zainteresowany śpiewaniem w grupie.

More podpisał kontrakt z orkiestrą Ernesto Duarte, dodatkowo tańczył i tworzył kabarety. Kiedy śpiewał w Centro Callego ludzie wychodzili na ulice, by go słuchać! W 1952 r. podczas nagrywania z Orquestra Aragon postanowił, że chce wystąpić z grupą w salach bankietowych, przez co mieli niemałe problemy z policją. W tym samym czasie kompozytor rozstał się z Duarte, kiedy odkrył, że ten nie informuje go o występach w weekendy z uwagi na to, że More był czarnoskóry. Wpadł we wściekłość. Postanowił nigdy więcej nie nagrywać z żadną orkiestrą… i stworzyć swoją własną.

Pierwszy występ More’s Banda Gigante ("Giant Band" lub "Gigantic Band") miał miejsce w programie "Cascabeles Candido" w stacji CMQ. Zespół był wielkim przedsięwzięciem składającym się z 40 muzyków. Mimo, że More nie znał nut, aranżował partie swoich solistów. Szczyt popularności przeżywali w latach 1954-55. Kolejne lata to tournee po Ameryce Południowej, Środkowej i Stanach Zjednoczonych, gdzie zagrali podczas ceremonii wręczenia Oscarów.

W 1960 roku jego występy w Hawanie nosiły nazwę "At Night And Day". Oferowano mu serię koncertów po Europie, z których musiał zrezygnować z powodu lęku przed lataniem (przeżył w sumie trzy wypadki lotnicze).

Po rewolucji kubańskiej, w przeciwieństwie do większości muzyków - nie wyemigrował, powtarzając do końca przy wielu okazjach "mi gente" - "mój lud", mówiąc o mieszkańcach ukochanej wyspy. Kiedy zmarł w 1963 roku w wieku zaledwie 43 lat, na marskość wątroby, na jego pogrzeb przyszło blisko sto tysięcy fanów.

Co roku, we wrześniu na wyspie odbywa się festiwal jego imienia, na którym Kubańczycy śpiewają jego piosenki i oddają mu tym samym hołd. W Hawanie istnieje klub salsy, również noszący jego nazwisko, a w Manzanillo ma swój pomnik.

W roku 2006 zrealizowano film "El Benny" na podstawie życiorysu kompozytora i z nowymi wersjami jego piosenek w wykonaniu Chucho Valdesa, Juana Formella i Orishas. Natomiast kubańska pisarka, Daina Chaviano uczciła jego pamięć w swojej książce "The Island of Eternal Love" czyniąc go jednym z bohaterów fabuły.

Słuchaj w serwisie RMF ON:

RMF Cuba

Beny More Legends Of Cuban Music
Beny More Legends Of Cuban Music
1. Pachito E Che • 2. Anabocoa • 3. Que Te Pasa Jose • 4. Babaratiri • 5. Mamboletas • 6. La Mucura • 7. Maria Cristina • 8. Deja que Suba la Marea • 9. Mangolele • 10. Que Te Parece Chololito • 11. A Romper el Coco • 12. El Suave • 13. Locas Por El • 14. Guajiro • 15. Ana Maria • 16. Dolor Karabali • 17. Sera la Negra • 18. Tocineta • 19. Mambo Ete • 20. Rabo y Oreja • 21. Viejo Canengo
Lo Mejor de lo Mejor
Lo Mejor de lo Mejor
Disc: 1 • 1. La Culebra • 2. Como Fue • 3. Bonito Y Sabroso • 4. Tocineta • 5. Santa Isabel De Las Lajas • 6. Que Te Parece Cholito • 7. Yiri-Yiri-Bon • 8. Hoy Como Ayer • 9. Pachito E Che • 10. Donde Estabas Tu • 11. Locas Por El Mambo • 12. Amor Sin Fe • 13. La Cocaleca • 14. Rabo Y Oreja • 15. Tu Solo Tu • 16. Barbaro Del Ritmo • 17. San Fernando • 18. Ah Barbara • 19. Yo No Fui • 20. Puntillita • Disc: 2 • 1. Sopa De Pichon • 2. Desdichado • 3. En El Tiempo De La Colonia • 4. Rumberos De Ayer • 5. Encantado De La Vida • 6. Loca Pasion • 7. A Media Noche • 8. Me Voy Pal' Pueblo • 9. Parece Que Va A Llover • 10. Ahora Soy Tan Feliz • 11. El Bobo De La Yuca • 12. Mucho Corazon • 13. Mata Siguaraya • 14. Esta Noche Corazon • 15. Manzanillo • 16. Que Pasara • 17. La Maricutana • 18. Todo Lo Perdi • 19. La Mucura • 20. Las Posadas
Serie Platino: 20 Exitos
Serie Platino: 20 Exitos
1. Mucho Corazon • 2. Como Fue • 3. Bonito Y Sabroso • 4. Que Bueno Baila Usted • 5. Encantado Da La Vida • 6. Mata Siguaraya • 7. La Culebra • 8. Esta Noche Corazon • 9. Oh Vida • 10. Nena Me Muero • 11. A Media Noche • 12. Francisco Guayabal • 13. Y Te Encontre • 14. Que Me Hace Dano • 15. San Fernando • 16. Donde Estabas Tu • 17. Y Hoy Como Ayer • 18. Manzanillo • 19. Yiri Yiri Bon • 20. Elige Tu, Que Canto Yo
The Most from Beny More [Best of]
The Most from Beny More [Best of]
1. Mucho Corazon • 2. Como Fue • 3. Bonito Y Sabroso • 4. Que Bueno Baila Usted • 5. Encantado Da La Vida • 6. Mata Siguaraya • 7. La Culebra • 8. Esta Noche Corazon • 9. Oh Vida • 10. Nena Me Muero • 11. A Media Noche • 12. Francisco Guayabal • 13. Y Te Encontre • 14. Que Me Hace Dano • 15. San Fernando • 16. Donde Estabas Tu • 17. Y Hoy Como Ayer • 18. Manzanillo • 19. Yiri Yiri Bon • 20. Elige Tu, Que Canto Yo
Anabacoa  2006
Barbaro Del Ritmo  2006
Como Fue  2006
Francisco Guayabal
Manigua
Que Bueno Baila Usted
Que Te Pasa Jose  2006
Rumberos De Ayer
Rumberos De Ayer