Tiken Jah Fakoly / fot. oficjalna strona artysty

Tiken Jah Fakoly

 
kraj: Wybrzeże Koœci Słoniowej
gatunek: reggae

Pochodzi z Wybrzeża Kości Słoniowej, członek plemienia Malinke, potomek legendarnego wojownika Fakoly Koumba Fakoly Daaba. Obecnie mieszka we Francji. Muzyk reggae. Na swoim koncie ma współpracę między innymi z Bernardem Lavilliersem i duetem Amadou & Mariam.

Urodził się 23 czerwca 1968 roku. Należy do rodu griotów – bardów, którzy są odpowiedzialni za przekazywanie tradycji, opowieści i legend o plemieniu w postaci śpiewanych opowieści. Już w bardzo młodym wieku odkrył muzykę reggae. w 1987 roku założył swój pierwszy zespół. Była to grupa Djelys, która szybko zdobyła popularność na lokalnej scenie muzycznej. Sam Fakoly stał się bardzo szybko jedną z najbardziej charyzmatycznych postaci na światowej scenie reggae.

Jako solista zadebiutował w latach 90.

W swojej twórczości rzuca światło na zawiłości politycznej i społecznej sytuacji, używając do tego celu prostego i bezpośredniego języka. Bezlitośnie atakuje polityków wzniecających etniczną nienawiść, zamieszanych w korupcję, którzy dbając o własne korzyści materialne, propagują system, podczas gdy reszta populacji głoduje. Dzięki swoim tekstom i swojej wytrwałości, bardzo szybko stał się rozpoznawalny nie tylko na Wybrzeżu Kości Słoniowej, ale w całej francuskojęzycznej części Afryki. Nawet we Francji stał się bardzo popularny – jego płyty „Francafrique” i „Coup de Gueule” osiągnęły status złotych płyt, a sam muzyk w 2003 roku otrzymał nagrodę Victorie de la Musique. Jednak za sprawą wytrwałości w swoich poglądach, zyskał także wielu wrogów.

Kiedy sytuacja na Wybrzeżu Kości Słoniowej stała się niestabilna, wzrosły nastroje ksenofobiczne wobec przedstawicieli innych plemion, życie Tiken było kilkakrotnie zagrożone. W 2002 roku sytuacja polityczna zmusiła muzyka do emigracji, który przeniósł się do Bamako w Mali – ojczystego regionu jego przodków z ludu Mandingo. Tam zaczął budować swoje życie na nowo. Ze względu na głoszone poglądy polityczne, w 2007 roku został uznany przez prezydenta Senegalu za persona non grata na terenie swojego kraju.

Artysta bardzo często bierze udział we wspólnych projektach z różnymi muzykami. Ma na swoim koncie współpracę ze Steel Pulse na płycie „African Holocaust”, nagrywał z Didierem Awadi – album „Stoppel les criminels”. Ponadto nagrywał z takimi gwiazdami jak Rike, Bernard Lavilliers, Amadou & Mariam, Dub Incorporation czy Tata Pond. Złożył także hołd – wspólnie z amerykańskim raperem Akonem – wszystkim swoim braciom z getta, uwikłanym w różnego rodzaju konflikty nie ze swojej winy. W swoich tekstach atakuje średniowieczne zwyczaje wymuszonego małżeństwa i okaleczeń seksualnych. W jego głosie zawsze słychać nut smutku – jednak jest to waleczny smutek, niestrudzony i pełen nadziei.

Łącząc w swojej muzyce elementy reggae, afrykańskich rytmów i oprawiając to wszystko charakterystycznym i rozpoznawalnym wokalem, stawia sobie za punkt honoru przekazanie ludziom majestatycznego dziedzictwa krajów afrykańskich, wraz z szacunkiem dla pewnych ludzkich wartości, które nie są już dłużej akceptowane na świecie. Jak sam określa, tworzy muzykę „budzącą sumienia”, czyli zaangażowaną społecznie i politycznie, która ma na celu ukazanie niesprawiedliwości i nierówności społecznych, jakich jest świadkiem każdego dnia. Poprzez swoja muzykę stara się z nimi walczyć.

Płyta „L’African”, która osiągnęła status złotej, została nagrana w studio H. Camara, otworzonym przez muzyka w Bamako. Tiken nazwał tak studio w hołdzie dla aktora z Wybrzeża Kości Słoniowej, z którym przyjaźnił się w początkowym etapie swojej kariery, a który został później zamordowany przez szwadrony śmierci. W pracy nad albumem pomogli mu muzycy, towarzyszący mu w tournee. Było to niezwykle symboliczne, gdyż tę grupę tworzyli mieszkańcy Wybrzeża Kości Słoniowej, Beninu, Karaibów i Republiki Zielonego Przylądka oraz kilkoro artystów francuskich. Muzyka zawarta na płycie, to najbardziej tradycyjny, jak też i najbardziej współczesny album artysty. Tę niezwykłą mieszankę stylów udało mu się osiągnąć za sprawą użycia programowania hip-hopowego, użycia sampli oraz instrumentów Mandingo. W utworze „Ma Côte d`Ivoire” wspomógł muzyka jego rodak, Beta Simon. Utwór niesie ze sobą przekaz pojednania, budując most pomiędzy dwoma stronami, grupami etnicznymi i żalami. Jest to swoisty akt wiary dla przyszłości dzisiejszego bohatera.

Oficjalna strona:
http://www.tikenjah.net/
Słuchaj w serwisie RMF ON:

RMF Reggae

African Revolution
African Revolution
1. African Revolution • 2. Je Dis Non ! • 3. Political War • 4. Marley Foly • 5. Il Faut Se Lever • 6. Sinimory • 7. Vieux Père • 8. Sors De Ma Télé • 9. Votez • 10. Je Ne Veux Pas Ton Pouvoir • 11. Initié • 12. Laisse-Moi M'Exprimer
Tiken Jah Fakoly Live a Paris
Tiken Jah Fakoly Live a Paris
1. Medley: Discrimination/Les Martyrs/Y en a Marre/Baba/Africa • 2. Ça Va Faire Mal • 3. Justice • 4. Foly • 5. Balayeur • 6. Plus Rien Ne M'Etonne • 7. Africain • 8. Fou • 9. Viens Voir • 10. Ohba Ohba • 11. Tonton d'America • 12. Ayebada • 13. Gauche Droite • 14. Ouvrez Les Frontières • 15. Africain a Paris • 16. Delivrance • 17. Francafrique
L'Africain
L'Africain
1. L'Africain • 2. Ouvrez les Frontières • 3. Où Allez Où • 4. Africain à Paris • 5. Ayebada • 6. Soldier • 7. Non à L'Excision • 8. Foly • 9. Viens Voir • 10. Promesses Bla Bla • 11. Gauche Droite • 12. Ma Cote D'Ivoire
Coup De Gueule
Coup De Gueule
1. Plus Rien Me M'Etonne • 2. Quitte le Pouvoir • 3. Alou Maye • 4. Tonton d'America • 5. Démé • 6. Ca Va Faire Mal • 7. Kuma • 8. Où Veux Tu Que J'Aille • 9. Afrique Doit du Fric • 10. Sauver • 11. Imadjigui • 12. Allah
Françafrique
Françafrique
1. Françafrique • 2. On a Tout Compris (Mangercratie) • 3. Justice • 4. Soungourouba • 5. Y'en a Marre • 6. Balayeur • 7. Nazara • 8. Missiri • 9. Africa • 10. Pays Va Mal • 11. Politiciens • 12. Délivrance
Le Caméléon
Le Caméléon
1. Pays Va Mal • 2. Danga • 3. Promesses de Caméléon • 4. Justice • 5. Baba • 6. Allah Tando • 7. Y'en a Marre • 8. Alpha Conde • 9. Politiciens • 10. Audits • 11. Tête de Mule • 12. Kafri
Cours d’Histoire
Cours d’Histoire
1. Martyrs • 2. Discrimination • 3. Politqui Kele • 4. Otitelena • 5. Nationalite • 6. Toubabou • 7. Ohba Ohba • 8. Djourou • 9. Sundjata • 10. Bognan • 11. Tata • 12. Africa [Dub]
Mangercratie
Mangercratie
1. Delivrance • 2. Plus Jamais Ca • 3. Descendant • 4. Don • 5. Mangercratie (On a Tout Compris...) • 6. Djeli • 7. Crazy World • 8. Descendant [Dub]
African a Paris  2008
African Revolution  2010
Allah  2004
Aloumaye  2004
Ayebada  2007
Ayebada  2008
Ca va faire mal  2008
Ca Va Faire Mal  2004
Danga  2000
Deliverance  2008
Démé  2004
Djourou  1999
Foly  2008
Fou  2008
Francafrique  2008
Gauche droite  2008
Il Faut Se Lever  2010
Imadjigui  2004
Je Dis Non  2010
Justice  2008
Kafri  2000
Le Balayeur  2008
Le Balayeur  2002
Le Pays Va Mal  2002
Les Martyrs  1999
L'africain  2008
L'africain  2007
Medley: Discrimination/Les Martyrs/Y en a Marre/Baba/Africa  2008
Nazara  2002
Ohba Ohba  2008
Ohba Ohba  1999
Oů Allez Oů  2007
Ouvrez Les Frontieres  2007
Ouvrez les frontičres  2008
Plus Rien Ne M'Etonne  2008
Plus Rien ne M'Etonne  2004
Quitte Le Pouvoir  2004
Soldier (Feat. Akon)  2007
Sors De Ma Télé  2010
Tonton d'america  2008
Tonton d'America  2004
Toubabou  1999
Viens voir  2008
Vieux Pre  2010
Y'en a marre  2002