Najważniejsze informacje:
- Synchronizacja fal mózgowych matki i dziecka zachodzi niezależnie od używanego języka.
- Badanie objęło dwujęzyczne rodziny, w których matki posługiwały się językiem angielskim jako drugim językiem.
- Wyniki sugerują, że dwujęzyczność nie osłabia więzi emocjonalnej ani komunikacji między matką a dzieckiem.
Synchronizacja mózgów matki i dziecka – język nie ma znaczenia
Współczesny świat to coraz częściej świat wielojęzyczny. W domach na całym świecie dzieci dorastają, słysząc od rodziców różne języki. Czy jednak różnice językowe mogą wpływać na więź między matką a dzieckiem? Najnowsze badania naukowców z University of Nottingham pokazują, że nawet jeśli matka mówi do dziecka w języku innym niż jej ojczysty, ich mózgi pozostają ze sobą zsynchronizowane.
Synchronia neuronalna – co to właściwie znaczy?
Synchronizacja pracy mózgów, czyli tzw. synchronia neuronalna, to zjawisko, w którym sieci neuronowe w mózgach dwóch osób działają jednocześnie i w podobny sposób. Dzieje się tak podczas interakcji społecznych – rozmowy, nauki, wspólnej zabawy czy nawet śpiewu. Zestrojenie to wzmacnia więź emocjonalną, ułatwia komunikację i pozwala lepiej skupiać uwagę na wspólnych zadaniach.
Dotychczas sądzono, że język, którym się posługujemy, może mieć wpływ na tę synchronizację. Szczególnie w przypadku osób, które nie używają swojego ojczystego języka – mówienie w języku nabytym bywa wolniejsze, z większą liczbą pauz i poprawek. Jednak najnowsze badania obalają ten mit.
Przełomowe badanie brytyjskich naukowców
Zespół badawczy pod kierunkiem dr Efstratii Papoutselou przeprowadził eksperyment z udziałem 15 rodzin dwujęzycznych mieszkających w Wielkiej Brytanii. Matki, dla których angielski nie był językiem ojczystym, posługiwały się nim na bardzo wysokim poziomie (C1 lub C2). Dzieci w wieku od trzech do czterech lat były wychowywane w środowisku dwujęzycznym.
Podczas badania matki i dzieci bawili się razem według trzech scenariuszy: w ojczystym języku matki, wyłącznie po angielsku oraz osobno, oddzieleni parawanem. W tym czasie naukowcy mierzyli aktywność ich mózgów.
Wyniki, które zaskakują
Najsilniejszą synchronizację neuronalną zaobserwowano podczas wspólnej zabawy – niezależnie od tego, czy matka mówiła w swoim ojczystym języku, czy po angielsku. Szczególnie wyraźnie zjawisko to występowało w korze przedczołowej mózgu, odpowiedzialnej za podejmowanie decyzji, planowanie, rozumowanie i emocje.
Wyniki te są niezwykle ważne, ponieważ pokazują, że dwujęzyczność nie osłabia więzi emocjonalnej ani jakości komunikacji między matką a dzieckiem. Nawet jeśli matka używa języka, który nie jest jej naturalny, jej mózg i mózg dziecka pozostają tak samo zestrojone, jak w przypadku używania języka ojczystego.
Dwujęzyczność – wyzwanie czy szansa?
Wielu rodziców, którzy wychowują dzieci w środowisku wielojęzycznym, obawia się, że używanie drugiego języka może utrudnić budowanie bliskiej relacji z dzieckiem. Często zgłaszają poczucie dystansu emocjonalnego, trudności w wyrażaniu czułości czy egzekwowaniu dyscypliny. Jednak badania brytyjskich naukowców przynoszą im nadzieję i pewność, że dwujęzyczność nie stanowi przeszkody w budowaniu głębokiej więzi.
Jak podkreśla prof. Douglas Hartley, jeden z autorów badania: „Dwujęzyczność bywa postrzegana jako wyzwanie, ale może przynosić realne korzyści w życiu. Nasze badania pokazują, że dorastanie w otoczeniu więcej niż jednego języka może również wspierać prawidłową komunikację i naukę”.
Dwujęzyczne rodziny w Europie – rosnący trend
Zjawisko dwujęzyczności staje się coraz powszechniejsze. W samej Unii Europejskiej odsetek gospodarstw domowych, w których używa się więcej niż jednego języka, wzrósł z 8 proc. do 15,6 proc. w ciągu zaledwie dziewięciu lat (2014–2023). Odkrycie brytyjskich naukowców daje więc nadzieję i wsparcie dla coraz większej liczby rodzin, które na co dzień funkcjonują w wielojęzycznym środowisku.
Nowe badania pokazują, że język, którym posługują się matka i dziecko, nie ma wpływu na synchronizację ich mózgów podczas wspólnej zabawy i interakcji. To ważna wiadomość dla wszystkich rodzin dwujęzycznych – mogą być pewne, że ich więź emocjonalna i komunikacja rozwijają się prawidłowo, niezależnie od używanego języka.
źródło: RMF FM, PAP