Wiosna astronomiczna już wkrótce. Co to oznacza?
Pory roku w Polsce możemy określać na aż trzy różne sposoby. W szkołach uczymy się zwykle dat astronomicznych, które są początkiem zmian w długości dnia. Znamy to doskonale – od przesilenia zimowego w grudniu dnia zaczyna przybywać, a od letniego w czerwcu ubywać. Jesienią i zimą mamy jeszcze zjawiska równonocy.
Kiedy początek wiosny astronomicznej? Ta rozpocznie się 20/21 marca, w dzień wiosennej równonocy i potrwa do dnia letniego przesilenia, czyli do 20/21 czerwca. Pojęcie „astronomiczna” to więc nic innego jak wyznaczanie czasu trwania pory roku na podstawie położenia Ziemi względem Słońca.
Czym jest równonoc wiosenna?
W uproszczeniu to moment, w którym dzień i noc trwają niemal dokładnie tyle samo – czyli po około 12 godzin. Od tego punktu na naszej półkuli dni stają się coraz dłuższe, a słońce zaczyna mocniej operować, budząc naturę do życia.
W ciągu roku przeżywamy dwa takie momenty:
- Równonoc wiosenna (20/21 marca): Słońce „przechodzi” nad równikiem na północ. Dla nas to oficjalny start astronomicznej wiosny, podczas gdy mieszkańcy Australii czy Argentyny witają wtedy jesień.
- Równonoc jesienna (22/23 września): sytuacja się odwraca – Słońce wędruje na południe, a my zaczynamy szykować się do zimy.
W terminologii astronomicznej mówi się wtedy o przejściu Słońca przez tzw. punkt Barana (wiosną) lub punkt Wagi (jesienią), co wyznacza granice między porami roku.
Wiosna kalendarzowa i meteorologiczna
Ze wszystkich trzech dat wiosny, jedną mamy już za sobą – wiosna meteorologiczna rozpoczęła się 1 marca i potrwa do 31 kwietnia. Takie ramy wyznaczyli meteorologowie i klimatolodzy: warto wiedzieć, że są one stałe. Takie rozwiązanie służy przede wszystkim usprawnieniu prowadzenia statystyk pogodowych. Przyjmuje się, że od tego momentu średnie dobowe temperatury przekraczają zero stopni Celsjusza, choć nie jest to regułą dla całego kraju.
Kiedy początek wiosny kalendarzowej? Ta nie ma nic wspólnego z naukowcami czy kosmosem – to umowna data oparta na kulturze i obyczajach. Zaczyna się ona 21 marca i trwa do 20 czerwca. Podobnie jak w przypadku wiosny meteorologicznej, ramy te są niezmienne i co roku przypadają w tym samym momencie.
Kiedy zmiana czasu na letni?
Marzec, oprócz wiosny, przynosi nam jeszcze jedną ważną zmianę. Chodzi o przestawienie zegarków. Kiedy zmieniamy czas na letni? Nastąpi to w ostatnią niedzielę miesiąca, czyli 29.03. O godzinie 2:00 w nocy przesuniemy wskazówki na 3:00. Będziemy tym samym spać o godzinę krócej, ale w zamian nasz dobowy rytm „zyska” więcej światła dziennego.