Czym jest przyzębie i jaką pełni funkcję?
Przyzębie stanowi kompleks struktur otaczających zęby. Składa się z dziąseł, błony śluzowej wyrostka zębodołowego, cementu korzeniowego, kości zębodołu oraz ozębnej. Dzięki przyzębiu zęby są stabilnie osadzone w kości, a to umożliwia żucie i przeżuwanie pokarmów bez ryzyka ich przesunięcia. Te struktury amortyzują także siły mechaniczne powstające podczas gryzienia. Choroby przyzębia, takie jak zapalenia dziąseł czy zaawansowane stany zapalne tkanek głębszych, oznaczają, że cała struktura wokół zębów zaczyna działać niewłaściwie. [1]
Najczęstsze choroby przyzębia
Choroby przyzębia obejmują różne formy zapaleń i infekcji tkanek otaczających zęby. Wśród tych dolegliwości można wyróżnić: [2]
• zapalenie dziąseł wywołane płytką nazębną – to najczęstsza forma choroby przyzębia u dzieci; powstaje na skutek gromadzenia się płytki bakteryjnej i często odpowiada za to niewłaściwa higiena jamy ustnej; charakterystyczne objawy to zaczerwienienie, obrzęk i krwawienie z dziąseł; stan zapalny ogranicza się do dziąseł, nie obejmując głębszych struktur przyzębia;
• agresywne zapalenie przyzębia – występuje zwykle u starszych dzieci i młodzieży; charakteryzuje się szybkim postępem, prowadzącym do utraty przyczepu tkanek otaczających zęby i destrukcji kości; agresywne zapalenie przyzębia może dotyczyć pojedynczych zębów (postać umiejscowiona) lub obejmować całą jamę ustną (postać uogólniona);
• przewlekłe zapalenie przyzębia – rzadziej spotykane u dzieci, ale także występujące, szczególnie w przypadku zaniedbań higienicznych; choroba rozwija się powoli, stopniowo niszcząc struktury przyzębia;
• martwiczo-wrzodziejące zapalenie przyzębia – objawia się martwicą i wrzodami w obrębie dziąseł, którym towarzyszy silny ból, a niekiedy także gorączka; do czynników ryzyka należą osłabienie odporności, złe nawyki higieniczne, a także stres;
• zapalenie przyzębia związane z chorobami ogólnoustrojowymi – może towarzyszyć różnym zaburzeniom immunologicznym lub metabolicznym.
Jak choroby przyzębia wpływają na jakość życia dziecka?
Choroby przyzębia, mimo że często kojarzone są głównie z problemami stomatologicznymi, mogą mieć wpływ na zdrowie całego organizmu. Choroby przyzębia, takie jak stany zapalne dziąseł czy głębszych struktur otaczających zęby, mogą prowadzić do bólu, który utrudnia żucie i spożywanie posiłków. Za tym problemem idą dalsze konsekwencje, wpływające na układ trawienny i prawidłowe wchłanianie składników odżywczych.
Co więcej, schorzenia w obrębie dziąseł mogą przyczynić się do przedwczesnej utraty zębów, powodując dalekosiężne skutki. Utrata zębów siecznych, szczególnie w szczęce, może prowadzić do wad zgryzu, wymagających późniejszego leczenia ortodontycznego. Problem ten wpływa także na mowę dziecka – utrudniając poprawne wymawianie niektórych głosek, a to zaś wpływa na rozwój intelektualny i emocjonalny. [2]
Choroby przyzębia a dolegliwości ogólnoustrojowe
Coraz więcej badań wskazuje na związek między chorobami przyzębia a ogólnym stanem zdrowia. Stan zapalny w jamie ustnej może oddziaływać na inne narządy, przyczyniając się do rozwoju lub nasilenia takich schorzeń jak:
• choroby sercowo-naczyniowe,
• cukrzyca,
• choroby nerek,
• choroby układu oddechowego.
Dla dzieci w okresie rozwoju układu odpornościowego takie powiązania są szczególnie istotne, ponieważ infekcje i przewlekłe zapalenia mogą obciążać ich organizm. [2]
Rola profilaktyki w zapobieganiu chorobom przyzębia
Świadomość, że zdrowie przyzębia ma wpływ na cały organizm, jest bardzo ważna, by wdrożyć działania profilaktyczne już na wczesnym etapie życia dziecka. Aby zapobiec rozwojowi tych dolegliwości, niezbędne są regularne wizyty kontrolne u stomatologa, odpowiednia higiena jamy ustnej, a także zaangażowanie rodziców i znajomość pierwszych objawów. Dzięki temu dentysta jest w stanie zaplanować i wdrożyć odpowiednie metody leczenia. [2]
Źródła
[1] Tomaszewska I.M., Zapalenia przyzębia, Medycyna Praktyczna: https://www.mp.pl/pacjent/stomatologia/choroby-i-leczenie-przyzebia/127744,zapalenia-przyzebia [Dostęp online: 06.12.2024]
[2] Skawińska, A., Błaszczak, J., Michałowski, A., & Mielnik-Błaszczak, M., Najczęstsze schorzenia jamy ustnej u dzieci. Standardy Medyczne Pediatria, 2015, 12(4), 559-564.
