Chcieli, żeby zbudowała bombę atomową. Pominięto ją w Nagrodzie Nobla

W historii nauki nie brakuje opowieści o niezwykłych kobietach, których praca została niedoceniona. Tak było chociażby w przypadku Lise Meitner – zdolnej fizyczki, która nie otrzymała Nobla pomimo gigantycznego wkładu w odkrycie. Co ciekawe, naukowczyni dostała nawet propozycję dołączenia do projektu budowy bomby atomowej w USA, ale odmówiła.
Chcieli, żeby zbudowała bombę atomową. Pominięto ją w Nagrodzie Nobla, fot. Wikipedia

Lise Meitner – kim była?

Lise Meitner była urodzoną w 1878 roku w Wiedniu fizyczką żydowskiego pochodzenia. Samodzielnie opanowała cały materiał do matury, zdała, a następnie studiowała fizykę, matematykę i filozofię. Gdy zdobyła tytuł doktorski, chciała podjąć pracę u Marii Skłodowskiej-Curie, jednak bez powodzenia. Została asystentką Maksa Plancka, później przez 30 lat współpracowała z chemikiem, Otto Hahnem.

Od początku kariery naukowej interesowała się promieniotwórczością. W 1909 roku razem z Hahnem odkryli zjawisko odrzutu promieniotwórczego. To sprawiło, że uznaje się ją jako najwybitniejszą fizyczkę swoich czasów.

W 1933 roku uciekła z Niemiec, kiedy w życie weszły ustawy norymberskie i rozpoczęły się prześladowania Żydów. Znalazła się w Szwecji, gdzie kontynuowała swoją pracę, m.in. na Uniwersytecie Technicznym w Sztokholmie. W 1960 przeniosła się do Cambridge, gdzie zmarła osiem lat później.

Pominięcie w Nagrodzie Nobla i propozycja budowy bomby

W 1944 roku Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii otrzymał Otto Hahn, który współpracował z fizyczką przez 30 lat. Wcześniej Meitner i jej siostrzeniec – Otto Frisch – badali uran i rozszczepienie jądra atomowego. Obliczyli m.in. uwolnienie energii dla jednego jądra uranu. Mimo ogromnego wkład w te badania, zostali pominięci przy przyznawaniu Nagrody Nobla, która została przyznana jedynie Otto Hahnowi.

Jako jedna z najwybitniejszych specjalistek w swojej dziedzinie, otrzymała od Stanów Zjednoczonych propozycję wejścia do tajnego projektu badawczego i zbudowania bomby atomowej. Lise Meitner była zdeklarowaną pacyfistką, stanowczo odmówiła, a w późniejszych latach odcinała się od wykorzystywania jej pracy w celach militarnych.

Poznaj historie innych, niezwykłych kobiet w nauce: 

Zobacz także
Jej karierę przerwał nowotwór. W Iranie na jej cześÄ‡ złamano kulturowe tabu
Marjam Mirzachani była naukowczynią urodzoną w Teheranie, która na stałe zapisała się w historii nauka. Jako pierwsza kobieta sięgnęła po Medal Fieldsa, najważniejsze wyróżnienie w dziedzinie matematyki. Po jej nagłej śmierci w Iranie...

Zobacz także
Za sukcesami Einsteina stoi jego żona? Nierozwikłana zagadka Milevy Marić
Albert Einstein to naukowiec wręcz kultowy, z nieocenionym wkładem w rozwój fizyki. Jednak istnieją pewne przesłanki, że to nie on sam jest ojcem swojego sukcesu. Uważa się, że do przełomowych prac rękę przyłożyła jego pierwsza żona,...

chcesz widzieć więcej artykułów od RMF FM? dodaj w Google
Czytaj dalej: