Od 1 stycznia 2027 roku duża zmiana w systemie kaucyjnym. Opłata produktowa wzrośnie pięciokrotnie
System kaucyjny działa w Polsce od 2025 roku, jednak nie wszyscy producenci i importerzy napojów zdecydowali się do niego przystąpić. Obowiązujące przepisy przewidują bowiem możliwość pozostania poza systemem, ale wiąże się to z koniecznością uiszczania opłaty produktowej. Dotychczas jej wysokość była stosunkowo niewielka. W 2026 roku przedsiębiorcy płacą 3 zł za każdy kilogram opakowań. Od 1 stycznia 2027 roku stawka ma jednak wzrosnąć do 15 zł za kilogram. To pięciokrotna podwyżka, która może całkowicie zmienić kalkulację kosztów producentów i importerów. Dla wielu firm dalsze funkcjonowanie poza systemem kaucyjnym może przestać być opłacalne. W efekcie przedsiębiorcy będą musieli zdecydować, czy przystąpić do systemu, czy ponosić znacznie wyższe koszty związane z wprowadzaniem napojów w opakowaniach nieobjętych kaucją.
Butelka PET bez kaucji będzie droższa. Nawet 29 groszy opłaty
Skalę zmian pokazują wyliczenia Anny Kamińskiej, dyrektor w Kaucja.pl, przytoczone przez Portal Samorządowy. Według nich opłata produktowa przypadająca na jedną butelkę PET wzrośnie z około 6 groszy do około 29 groszy. Dla pojedynczego opakowania może się to wydawać niewielką kwotą. Sytuacja wygląda jednak zupełnie inaczej w przypadku producentów, którzy wprowadzają na rynek setki tysięcy lub miliony butelek. Tak znaczący wzrost kosztów może przełożyć się na ceny produktów. Szczególnie narażony jest rynek wód mineralnych, gdzie o wyborze konkretnego producenta często decyduje cena. Przedsiębiorstwa będą więc musiały uwzględnić nowe obciążenia w swoich kalkulacjach. Alternatywą może być przystąpienie do systemu kaucyjnego i dostosowanie działalności do nowych zasad.
Nie wszystkie firmy chcą systemu kaucyjnego. Problem mają szpitale i zakłady pracy
Pozostawanie poza systemem kaucyjnym nie zawsze wynika z niechęci przedsiębiorców do nowych przepisów. W niektórych przypadkach jest to odpowiedź na konkretne potrzeby odbiorców. System kaucyjny oznacza bowiem konieczność zbierania opakowań i organizowania ich zwrotu. Dla dużych zakładów pracy, szpitali czy jednostek wojskowych może to stanowić poważne wyzwanie logistyczne. Pracodawcy zwracali uwagę, że gromadzenie pustych butelek i puszek wymaga dodatkowej przestrzeni, organizacji oraz zaangażowania pracowników. W przypadku dużych instytucji obsługujących setki lub tysiące osób skala problemu jest jeszcze większa.
Dlatego część odbiorców wolała kupować napoje w opakowaniach nieobjętych kaucją, nawet jeśli oznaczało to ponoszenie przez dostawców opłaty produktowej. Od 2027 roku takie rozwiązanie może jednak stać się znacznie droższe. Firmy będą musiały zdecydować, czy zaakceptują wyższe ceny dostaw, czy zmienią sposób zaopatrywania pracowników i klientów.
Czy od 2027 roku znikną butelki bez kaucji?
Pięciokrotny wzrost opłaty produktowej ma zachęcić producentów i importerów do przystępowania do systemu kaucyjnego. Nie oznacza to jednak automatycznie, że wszystkie napoje bez kaucji znikną ze sklepów. Przepisy nadal przewidują możliwość funkcjonowania poza systemem, choć będzie się to wiązało z wyższymi kosztami. Ostateczna decyzja będzie zależała od rachunku ekonomicznego poszczególnych przedsiębiorstw. Najbardziej prawdopodobnym scenariuszem jest zwiększenie liczby firm przystępujących do systemu kaucyjnego.
