Maurice Jarre / fot. oficjalna strona artysty

Maurice Jarre


kraj: Francja
gatunek: filmowa
dekady: 1950, 1960, 1970, 1980, 1990, 2000
Prawdziwe nazwisko Maurice-Alexis Jarre. Francuski kompozytor. Znany przede wszystkim jako twórca muzyki filmowej. Na swoim koncie ma ścieżki filmowe do między innymi „Stowarzyszenia Umarłych Poetów”, „Lawrence’a z Arabii”, „Doktora Żywago”, czy „Uwierz w Ducha”. Ma gwiazdę w Hollywood Walk of Fame. Ojciec kompozytora muzyki elektronicznej – Jeana-Michela Jarre’a.

Urodził się 13 września 1924 roku we francuskim Lyonie. Studia muzyczne rozpoczął później, niż większość artystów. Na Sorbonie skończył studia inżynieryjne, ale pomimo tego – zdecydował się kontynuować swoje muzyczne zainteresowania. Zostawił uniwersytet, wbrew woli ojca i przeniósł się do paryskiego Konserwatorium, by rozpocząć studia na wydziale kompozycji i harmonik, a za swój podstawowy instrument wybrał perkusję.

W 1951 roku został dyrektorem Théâtre National Populaire i napisał swoją pierwszą francuską ścieżkę dźwiękową.

Na prawdziwy początek kariery musiał czekać aż 10 lat. W 1961 roku poproszono go o muzykę do filmu „Lawrence w Arabii”, który przyniósł mu pierwszego Oscara. Był to początek fenomenalnej kariery Jarre’a. Cała dekada to pasmo niekończących się sukcesów kompozytora – „Pociąg” (1964), „Doktor Żywago” (1965), za który otrzymał drugiego Oscara, „Grand Prix” (1966), w końcu „Córka Ryana” (1970), w której wykorzystał tradycyjną irlandzką muzykę.

Po raz kolejny był nominowany do Nagrody Oscara w 1976 roku, za obraz „Mohammad, Posłaniec Boga” (zwany również „Wiadomość”).

Lata 70. i 80. to zwrócenie się Jarre’a w kierunku science fiction. Wynikiem tego były ścieżki dźwiękowe do obrazów – „The Island at the Top of the World” (1974), „Enemy Mine” (1985) oraz „Mad Max - Pod kopułą Gromu” (1985) z niezapomnianą rolą powracającej na scenę Tiny Turner. Z drugiej strony pisał muzykę do ambitnych i złożonych fabułowo filmów, jak „Julia i Julia” (1987), „Stowarzyszenie Umarłych Poetów” (1989), za które otrzymał nagrodę Brytyjskiej Akademii oraz rok później słynny obraz „Drabina Jakubowa”.

W 1990 roku Jarre był ponownie nominowany do Oscara za muzykę do filmu „Duch”. W finałowej scenie – jego kompozycja opierała się o utwór „Unchained Melody” oryginalnie wykonywanej przez Righteous Brothers, a coverowanej potem między innymi przez Elvisa Presleya, czy Barry’ego Manilowa. Spotkał się wtedy na planie z innym kompozytorem Alexem Northem. Nie była to ich jednorazowa współpraca – ponownie pracowali razem nad „Świadkiem” (1985), „Fatalnym Zauroczeniem” (1987) oraz „Po zmroku, kochanie” (1990).

Jego twórczość nie ograniczała się tylko do wielkich produkcji filmowych – komponował także na potrzeby miniserii, jak „Jezus z Nazaretu” (1977), „Szogun” (1980) oraz dla sieci PBS – serię telewizyjną o wielkich produkcjach artystycznych.

Ostatnią partyturę stworzył w 2001 roku do telewizyjnego filmu o Holokauście pod tytułem „Uprising”.

W późniejszym okresie twórczości zdecydował się pisać na pełny skład orkiestrowy, powiększony o chór, cztery koncertowe fortepiany, piszczałki, digeridoo oraz tak zwaną fujarę – stary pasterski instrument dęty, oryginalnie pochodzący ze Słowacji. Do tego dołączał egzotycznie brzmiącą perkusję oraz ondium Martenot – wczesny instrument elektryczny zbudowany w 1928 roku, wykorzystujący przetworzony przez mikrofon ludzki głos. Kompozytor użył ten niezwykły sprzęt między innymi w pracy nad ścieżką dźwiękową do „Lawrence’a z Arabii”, czy „Jezusa z Nazaretu”.

Jarre komponował głównie na orkiestrę, ale w latach 80. przekonał się do brzmienia syntezatorowego. Jego elektroniczne brzmienie, chociażby ze „Świadka” świetnie wpisywało się w epokę i było czymś więcej, niż tylko partyturą. Tak było w przypadku słynnych obrazów – „Bez Odwrotu”, „Goryle we mgle”, czy „Wybrzeże Moskitów”.

Był niezwykle poważany w środowisku twórczym, co potwierdził inny kompozytor, zdobywca Oscara – John William – „pozostanie zapamiętany na zawsze jako człowiek, a jego wkład w muzykę filmową jest wielkim dziedzictwem i spadkiem dla kolejnych pokoleń”.

Prywatnie czterokrotnie żonaty. Miał troje dzieci – najstarszego Jeana-Michela (kompozytora i pioniera muzyki elektronicznej), córkę Stephenie oraz najmłodszego Kevina (scenografa).

Zmarł 29 marca 2009 roku w Los Angeles.

Słuchaj w serwisie RMF ON:

RMF ClassicRMF Muzyka Filmowa

A Diffrent Ritm  2000
Doctor Zhivago (temat)  1967
Lawrence of Arabia - Theme  1962
Villa Rides / Main Theme  2006