Zbrodnia połaniecka – co wydarzyło się w nocy 24 na 25 grudnia 1976 roku?
Zbrodnia połaniecka to jedna z tych spraw, które na długo wstrząsnęły opinią publiczną w Polsce Ludowej. Wszystko rozegrało się w nocy z 24 na 25 grudnia 1976 roku, w okolicach Połańca. Ofiarami tej tragicznej nocy padli 18-letnia, będąca w ciąży Krystyna Łukaszek, jej mąż Stanisław Łukaszek oraz 12-letni Mieczysław Kalita. Tłem zbrodni były narastające konflikty rodzinne, które przerodziły się w chęć zemsty. Śledczy za głównego organizatora zabójstwa uznali Jana Sojdę, zamożnego rolnika ze Zrębin, znanego w okolicy jako „król Zrębin”.
Po dokonaniu zbrodni sprawcy próbowali zatrzeć ślady, inscenizując wypadek z udziałem autobusu. Przez wiele miesięcy prowadzenie śledztwa utrudniała zmowa milczenia mieszkańców wsi. Według ustaleń śledczych, lokalna społeczność była zastraszana lub przekupywana, co skutecznie blokowało postępy w sprawie.
Przełom nastąpił dopiero, gdy pojawiły się zeznania świadków, które pozwoliły na rozbicie muru milczenia. W efekcie procesu sądowego Jan Sojda oraz Józef Adaś zostali skazani na karę śmierci. Pozostali oskarżeni usłyszeli wyroki wieloletniego pozbawienia wolności.
„Wśród nocnej ciszy”. O czym jest serial?
Serial „Wśród nocnej ciszy” to produkcja, która od pierwszych zapowiedzi budziła ogromne zainteresowanie. Jej scenariusz inspirowany jest reportażem Wiesława Łuki „Nie oświadczam się”, w którym autor opisał zbrodnię połaniecką. Za scenariusz odpowiada Maciej Kowalewski, a reżyserią zajął się Jan Holoubek, który pracował także przy takich hitach jak „Heweliusz”. Jak wspomina Holoubek w rozmowie z Plejadą, propozycja pojawiła się w bardzo zaawansowanej formie, a kiedy zapoznał się ze scenariuszem, nie miał żadnych wątpliwości, że chce chce zrealizować ten projekt:
Pomysł dotarł do mnie w formie już bardzo zaawansowanego scenariusza autorstwa Maćka Kowalewskiego. Ten tekst mnie zachwycił. Przeczytałem i z miejsca chciałem to zrealizować” - wskazuje Jan Holoubek, który jest reżyserem formatującym produkcji.
CZYTAJ TAKŻE: „Wśród nocnej ciszy”. Serial dostępny od dziś w HBO. Kiedy nowe odcinki?
Historia, która prowadzi widza przez mrok
W serialu „Wśród nocnej ciszy” twórcy prowadzą widzów przez meandry wydarzeń, stopniowo odkrywając kolejne warstwy tajemnicy. Podobnie jak w innych produkcjach Holoubka, także tutaj narracja jest nieoczywista i zaskakująca. Reżyser podkreśla, że kieruje się własnym instynktem i nie boi się eksperymentować z formą:
Idę ze swoim instynktem. Opowiadam historię tak, jak mi on podpowiada. Staram się nie opowiadać ich zawsze tak samo, więc to jest mój język własny. Jeżeli on jest jakoś rozpoznawalny, no to tylko się bardzo cieszę.
Obsada, która musiała udźwignąć ciężar ról
Na ekranie widzowie zobaczą plejadę znakomitych aktorów: Łukasza Simlata, Jędrzeja Hycnara, Magdalenę Biegańską, Justynę Wasilewską, Tomasza Schuchardta, Adama Woronowicza oraz Tomasza Włosoka. Jak zdradza Holoubek, wybór obsady był jednym z najważniejszych i najbardziej stresujących etapów pracy nad serialem. „Częścią mojej pracy, jedną z najważniejszych części jest obsadzenie danej produkcji i na to poświęcam z Żywią Kosińską, która jest moim reżyserem castingu, z którą wszystko właściwie zrobiłem, mnóstwo czasu, energii i nerwów, bo to jest dla mnie też bardzo stresujący etap” - wskazuje i dodaje:
Nie było mi trudno ich przekonać. Z tego, co pamiętam, zapytałem Łukasza Simlata i poprosiłem, żeby się zastanowił chwilę, bo to jest bardzo trudna rola, bardzo obciążająca. Zresztą wszystkie role w tym serialu są obciążające. To było pytanie do nich, czy po prostu chcą wziąć coś takiego na siebie, ale od nikogo nie było odzewu, że nie.
„Wśród nocnej ciszy”. Przesłanie, które powinno wybrzmieć
Serial „Wśród nocnej ciszy” to nie tylko mroczna historia kryminalna, ale także ważny głos w debacie społecznej. Jan Holoubek nie ukrywa, jakie przesłanie chciałby przekazać widzom:
Chciałbym, żebyśmy byli czujni na złych liderów. Na ludzi, którzy nam sączą do uszu mowę nienawiści, którzy sączą nam do uszu nienawiść, bo ani się obejrzymy, a stajemy się sami współodpowiedzialni za zbrodnię lub jakąś niegodziwość.
„Zawsze przyświeca temu jakaś ideologia - czy to jest religia, czy ideologia polityczna. To jest użyte przez tych ludzi, żeby przykryć zło, które w nas wlewają” - podsumował.
