Czym jest Nagroda Nobla?
Nagroda Nobla to najważniejsze, najbardziej prestiżowe wyróżnienie, przyznawane od 1901 roku za wybitne zasługi dla ludzkości. Fundatorem nagrody był Alfred Nobel, szwedzki przemysłowiec i wynalazca dynamitu.
Wyróżnienie przyznawana jest corocznie w dziedzinach: fizyki, chemii, fizjologii lub medycyny, literatury, ekonomii oraz za działania na rzecz pokoju. Laureatami są osoby żyjące, najwyżej trzy w każdej z dziedzin, choć zdarzały się przypadki uhonorowania nagrodą pokojową całych organizacji.
Pełna lista wszystkich laureatów w wszystkich kategoriach
Oto pełna lista laureatów Nagrody Nobla, którą udostępniono na oficjalnej stronie internetowej The Nobel Prize. Uroczystość wręczenia nagród odbędzie się 10 grudnia, w rocznicę śmierci Alfreda Nobla, w Sztokholmie (wyjątkiem jest Pokojowa Nagroda Nobla, którą laureat otrzyma w Oslo).
Fizyka
Za kluczowy wkład w powstanie Obserwatorium Neutrinowego IceCube oraz odkrycie neutrin o wysokiej energii pochodzenia astrofizycznego
Noblistą w dziedzinie fizyki został Francis Halzen. Belgijski fizyk przyczynił się do utworzenia Obserwatorium Neutrinowego IceCube na Antarktydzie. Poprzez wykorzystywanie antarktycznego lodu oraz rejestrowanie wysokoenergetycznych neutrin możliwe stało się badanie wielu ekstremalnych zjawisk kosmicznych, takich jak czarne dziury.
Chemia
Za odkrycie efektów nieliniowych oraz autokatalizy w asymetrycznej syntezie organicznej
W dziedzinie chemii wyróżnienie otrzymali francuski chemik Henry B. Kagan oraz japoński chemik organik Kenso Soai. Badali oni efekty nieliniowe i autokatalizę w asymetrycznej syntezie organicznej. Ich praca wyjaśniła zjawisko asymetrii chemicznej, co ma znaczenie dla syntezy leków i badań nad życiem.
Fizjologia lub medycyna
Za odkrycia dotyczące światłoczułych kanałów jonowych i rozwój optogenetyki
Laureatami w dziedzinie fizjologii lub medycyny zostali Karl Deisseroth (amerykański neurobiolog i psychiatra), Peter Hegemann (niemiecki biofizyk i pedagog) oraz Georg Nagel (niemiecki biofizyk). Zostali uhonorowani za odkrycia, które doprowadziły do powstania optogenetyki – metody umożliwiającej włączanie i wyłączanie aktywności poszczególnych komórek nerwowych w żywym mózgu. Dzięki temu odkrywanie jego mechanizmów stało się łatwiejsze.
Literatura
Za jej odważny i nowatorki dorobek, który w pełnym swobody dialogu z tradycją klasyczną stworzył nowe formy dla literatury współczesnej
Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury przyznano kanadyjskiej pisarce Anne Carson. Niemal cały jej dorobek literacki sytuuje się na styku filologicznej obsesji na punkcie słowa i poetyckiego dążenia do odkrywania nowych znaczeń.
Pokojowa
Za jej wysiłki na rzecz promowania pokoju i znaczenia prawa międzynarodowego
Laureatką Pokojowej Nagrody Nobla została Navi Pillay – południowoafrykańska prawniczka, która dzięki swojemu udziałowi w historycznych procesach przed trybunałami międzynarodowymi udowodniła, że środki prawne mogą przyczynić się do zapobiegania aktom wojennym i przemocy.
Ekonomia
Za mikroekonomiczne podstawy stabilizacji makroekonomicznej
W dziedzinie ekonomii Nagrodę Nobla otrzymali Robert E. Hall oraz Michael Woodford – amerykańscy ekonomiści, którzy opracowali nowe modele makroekonomiczne, pozwalające wyjaśnić i określić wpływ polityki stabilizacyjnej na cykle koniunkturalne. Obecnie są stosowane przez banki i ministerstwa finansów na całym świecie.
Źródło: nobelprize
