Kiedy można odwołać darowiznę? Tylko w trzech przypadkach
Zgodnie z polskim Kodeksem cywilnym, darowizna to umowa, na mocy której darczyńca przekazuje określony majątek na rzecz obdarowanego, nie oczekując niczego w zamian. Jednak nie każdą darowiznę można cofnąć. Jak informuje Rzeczpospolita, prawo przewiduje tylko trzy sytuacje, w których odwołanie darowizny jest możliwe:
1. Pogorszenie sytuacji majątkowej darczyńcy – jeśli darowizna nie została jeszcze wykonana (np. nie przekazano jeszcze pieniędzy czy nieruchomości), a sytuacja finansowa darczyńcy uległa znacznemu pogorszeniu, może on odwołać darowiznę, by nie narazić się na niedostatek lub nie móc wypełniać obowiązków alimentacyjnych (art. 896 Kodeksu cywilnego).
2. Niedostatek po wykonaniu darowizny – jeśli darczyńca już przekazał majątek i popadł w niedostatek, obdarowany ma obowiązek udzielać mu wsparcia w granicach swojego wzbogacenia. Jeśli nie chce tego robić, darczyńca może żądać zwrotu darowizny (art. 897 Kodeksu cywilnego).
3. Rażąca niewdzięczność obdarowanego – to najczęstsza przyczyna odwołania darowizny. Jeśli obdarowany dopuścił się wobec darczyńcy poważnych przewinień, np. przemocy, przestępstwa, znieważenia czy porzucenia w chorobie, darczyńca może cofnąć darowiznę (art. 898 Kodeksu cywilnego).
Czym jest rażąca niewdzięczność?
Rażąca niewdzięczność to pojęcie szerokie, ale nie każda kłótnia czy nieporozumienie ją uzasadnia. Sąd Najwyższy uznaje za rażącą niewdzięczność m.in. przestępstwa przeciwko darczyńcy lub jego bliskim, odmowę pomocy w chorobie, porzucenie czy publiczne znieważenie. Nie wystarczy jednak, że obdarowany nie spełnił oczekiwań darczyńcy co do opieki nad przekazanym majątkiem.
Jak odwołać darowiznę? Krok po kroku
Odwołanie darowizny wymaga złożenia pisemnego oświadczenia przez darczyńcę i przekazania go obdarowanemu. W przypadku darowizny nieruchomości konieczny jest akt notarialny. Jeśli obdarowany nie chce dobrowolnie zwrócić majątku, sprawa może trafić do sądu.
Ważne! W przypadku rażącej niewdzięczności darczyńca ma tylko rok od momentu, gdy dowiedział się o przewinieniu obdarowanego, na odwołanie darowizny. Po tym czasie roszczenie się przedawnia, chyba że pojawią się nowe przejawy niewdzięczności – wtedy termin liczy się od nowa.
Czy spadkobiercy mogą odwołać darowiznę?
Tak, jeśli darczyńca zmarł, a w chwili śmierci był uprawniony do odwołania darowizny (np. z powodu rażącej niewdzięczności), jego spadkobiercy mogą to zrobić. Wyjątkiem są sytuacje, gdy darczyńca przebaczył obdarowanemu – wtedy prawo do odwołania wygasa.
Źródło: rp.pl, prawnik-plock.pl
