Miesiąc urodzenia a długość życia. Naukowcy wskazują zaskakującą zależność
Jednym z badań, które zwróciły uwagę na ten temat, była opublikowana w 2005 roku praca „Month of birth and survival to age 105+”. Gabriele Doblhammer, Rembrandt Scholz i Heiner Maier przeanalizowali dane dotyczące osób, które dożyły co najmniej 105 lat. Wyniki sugerowały, że miesiąc urodzenia może być powiązany z szansą na wyjątkowo długie życie. Wśród osób osiągających bardzo zaawansowany wiek stosunkowo często pojawiali się urodzeni w grudniu. Autorzy zwracali jednak uwagę, że tego typu analiza ma ograniczenia i nie pozwala stwierdzić, że sam miesiąc urodzenia powoduje dłuższe życie.
To ważne zastrzeżenie. Statystyczna zależność nie oznacza bowiem związku przyczynowo-skutkowego.
Nie tylko grudzień. Podobny wzór zauważono w innych danych
Do tematu wracali także inni naukowcy. Analizy przeprowadzone na danych z Austrii i Danii wskazywały, że osoby urodzone jesienią mogły przeciętnie żyć dłużej niż osoby urodzone wiosną. Takie wyniki nie pojawiły się wyłącznie w jednym zestawie danych. To właśnie powtarzalność podobnego wzoru sprawiła, że badacze zaczęli szukać odpowiedzi na pytanie, co może za nim stać. Nie chodzi jednak o to, że dziecko urodzone w grudniu automatycznie ma większą szansę na dożycie setki. Na długość życia wpływa ogromna liczba czynników, a miesiąc narodzin jest najwyżej jednym z elementów tej układanki.
Co może mieć znaczenie?
Jedna z hipotez zakłada, że znaczenie mogą mieć warunki, w jakich przebiegała ciąża oraz pierwsze miesiące życia. Pora roku wpływa między innymi na dostęp do światła słonecznego, występowanie infekcji, dietę czy dostępność określonych produktów. W przypadku dawnych pokoleń różnice sezonowe były znacznie większe niż obecnie. Zimą dostęp do świeżej żywności był ograniczony, a niedobory niektórych składników odżywczych były częstsze. Znaczenie mogły mieć również warunki środowiskowe, w których rozwijało się dziecko. Wszystkie te czynniki mogły w pewnym stopniu wpływać na późniejszy stan zdrowia.
Co z witaminą D?
W tym kontekście często pojawia się witamina D. Jej produkcja w organizmie jest związana z ekspozycją skóry na światło słoneczne, dlatego poziom witaminy D może zmieniać się sezonowo. Nie oznacza to jednak, że grudniowe dzieci są z tego powodu zdrowsze. Taki wniosek byłby zbyt daleko idący. Badania dotyczące miesiąca urodzenia wskazują przede wszystkim na statystyczne zależności, a nie prosty mechanizm: „urodziłeś się w konkretnym miesiącu, więc będziesz żyć dłużej”.
Kolejne badania dały podobny sygnał
Interesujące wyniki przyniosła również opublikowana w 2011 roku praca Leonida i Natalii Gavrilovów z University of Chicago, dotycząca związku pory urodzenia z wyjątkową długowiecznością. Tym razem naukowcy zastosowali inną metodę porównania. Osoby, które przekroczyły 100 lat, zestawiano między innymi z ich rodzeństwem oraz małżonkami. Takie podejście pozwalało ograniczyć wpływ części czynników związanych z pochodzeniem czy środowiskiem życia. Wyniki ponownie sugerowały, że sezon urodzenia może mieć znaczenie statystyczne dla szans na wyjątkowo długie życie.
Jakie czynniki mają wpływ na długość i jakość życia?
Wyniki tych badań mogą brzmieć sensacyjnie, ale nie należy traktować ich jak przepowiedni. Miesiąc urodzenia nie pozwala przewidzieć, czy konkretna osoba dożyje 80, 90 czy 100 lat. Na długość życia wpływają między innymi geny, aktywność fizyczna, sposób odżywiania, palenie tytoniu, alkohol, masa ciała, jakość snu, stres, warunki społeczne oraz dostęp do opieki medycznej. Dlatego nawet jeśli osoby urodzone w określonych miesiącach częściej pojawiają się wśród stulatków, nie oznacza to, że mają zagwarantowaną długowieczność.
Jak długo żyją Polacy? Najnowsze dane GUS
Polacy żyją dziś dłużej niż kiedykolwiek wcześniej. Według najnowszych danych GUS przeciętny mężczyzna w Polsce może oczekiwać życia przez 74,93 roku, natomiast kobieta - 82,26 roku. To najwyższe wartości odnotowane w historii statystyki dla naszego kraju. W ciągu zaledwie roku średnia długość życia wzrosła o około cztery miesiące zarówno w przypadku kobiet, jak i mężczyzn.
Różnica między płciami pozostaje jednak wyraźna. Kobiety żyją przeciętnie o ponad 7 lat dłużej niż mężczyźni. Wpływ na długość życia mają między innymi stan zdrowia, styl życia, choroby przewlekłe oraz warunki, w jakich żyjemy. Choć pandemia na kilka lat zahamowała korzystny trend, najnowsze dane pokazują, że Polska ponownie wróciła na ścieżkę wydłużania życia.
Źródła: GUS, tech.wp.pl, kobieta.gazeta.pl
- Czy miesiąc urodzenia wpływa na długowieczność? Badacze odkryli zależność
- Taki był sekret długowieczności 117-latki. Naukowcy zaskoczeni
- Oto województwa w Polsce, w których ludzie żyją najdłużej. Nie mazowieckie, nie śląskie
- Dzięki temu dożyjesz setnych urodzin. Naukowcy wyjaśnili sekret
- 103-letni neurolog nadal przyjmuje pacjentów. Zdradził sekret długowieczności
