Nagroda Literacka „Nike”
Nagroda Literacka „Nike” jest przyznawana od 1997 roku. Konkurs zainaugurowano z inicjatywy Henryki Bochniarz, inspirując się formułą brytyjskiej Nagrody Bookera. Laureat otrzymuje pamiątkową statuetkę oraz 100 tys. złotych. Do rywalizacji mogą być zgłaszane książki reprezentujące różne gatunki i formy literackie.
Wybór zwycięskiej książki odbywa się etapami. Spośród propozycji nadesłanych przez wydawców jury najpierw wyłania 20 nominowanych tytułów. Z tej grupy wybieranych jest następnie siedem książek finałowych, a spośród nich — laureat lub laureatka nagrody. Nazwisko zwycięzcy poznajemy podczas posiedzenia jury w dniu ceremonii, przypadającej na pierwszą niedzielę października. W 2025 roku Nike otrzymała Eliza Kącka za esej „Wczoraj byłaś zła na zielono”.
Siedem książek w finale Nagrody Literackiej „Nike”
Na początku września br. organizatorzy ogłosili finalistów 30. edycji Nagrody Literackiej „Nike”. W finałowej siódemce znaleźli się:
- Anna Bikont – „Nie koniec, nie początek. Powojenne wybory polskich Żydów”
- Dorota Grabek – „Zmartwychwstanki”
- Justyna Kulikowska – „Wnyki dla światła”
- Krzysztof Łapiński – „Najmądrzejszy. Biografia Sokratesa”
- Weronika Murek – „Urodziny”
- Zyta Rudzka – „Tylko durnie żyją do końca”
- Szczepan Twardoch – „Null”
„Null” Szczepana Twardocha z Nagrodą Nike 2026
W tym roku Nagroda Literacka „Nike” powędrowała do Szczepana Twardocha za powieść „Null”, opublikowaną przez wydawnictwo Marginesy. Jury pod przewodnictwem Witolda Beresia doceniło sposób, w jaki autor opisał wojnę w Ukrainie, doświadczenie żołnierzy oraz narastający lęk przed przemocą. „Null” zdobył uznanie zarówno jurorów, jak i czytelników w plebiscycie Nike Czytelników „Gazety Wyborczej”. Laureat otrzymał statuetkę autorstwa Gustawa Zemły oraz 100 tys. złotych.
Bohaterem powieści jest polski ochotnik walczący w Ukrainie, posługujący się pseudonimem Koń. Jak mówił Witold Bereś, Twardoch stworzył w książce brutalny i fizyczny język współczesnej wojny — pełen frontowego żargonu, błota, krwi i przemocy.
Ale na szczęście „Null„ nie jest polityczną ulotką przeciwko tej niechęci. Dobra literatura nie ma nam nakazywać, kogo powinniśmy lubić. Ma zrobić coś trudniejszego – ma nie pozwolić nam odwrócić wzroku od drugiego człowieka, nawet jeśli jego pamięć rani naszą pamięć lub nie jest bohaterem z naszej bajki. A „Null” to bardzo dobra literatura - dodał przewodniczący jury.
Autor podkreślał natomiast, że „Null” nie powstał po to, by udowadniać konkretną tezę, lecz by mówić prawdę o ludzkich doświadczeniach. Powieść jest fikcją literacką, choć została oparta na obserwacjach i relacjach dotyczących wojny.
Myślę, że napisałem tę książkę z czułością wobec moich bohaterów. (...) Jest w tym coś strasznego i skandalicznego, że ludzie, którzy powinni studiować, chodzić na randki, bawić się, podróżować po świecie, od 11 lat siedzą w błocie i każdego dnia mogą umrzeć. Nie ma na to mojej zgody — mówił PAP Szczepan Twardoch w 2025 r., w wywiadzie z okazji premiery powieści.
Post on Instagram
Kim jest Szczepan Twardoch?
Szczepan Twardoch ma na koncie kilkanaście powieści i tomów opowiadań. Wśród jego najbardziej znanych książek są m.in. „Morfina”, „Drach”, „Król”, „Królestwo”, „Pokora” oraz „Chołod”. Łączna sprzedaż jego publikacji przekroczyła milion egzemplarzy. Od końca 2022 roku pisarz wspiera ukraińskie siły zbrojne — w ramach publicznych zbiórek zgromadził około 2 mln złotych, a zakupione za te pieniądze drony, samochody i wyposażenie wojskowe dostarczał osobiście na front. Za tę działalność w 2024 roku otrzymał wyróżnienie Stand with Ukraine. Mieszka w Pilchowicach na Górnym Śląsku.
Źródło: RMF FM, PAP
