To pogromcy komarów. Jak przyciągnąć jerzyki do ogrodu? To lubią
Jerzyki zwyczajne (Apus apus) są niezwykle skutecznymi łowcami owadów, w tym komarów, muchówek i innych drobnych insektów. Jeden jerzyk potrafi upolować nawet do 20 tysięcy owadów dziennie, co czyni go najlepszym naturalnym sprzymierzeńcem w walce m.in. z natrętnymi komarami.
Aby przyciągnąć jerzyki do ogrodu, warto zamontować specjalne budki lęgowe na wysokich ścianach budynków – najlepiej powyżej 5 metrów. Ważne jest, by otwory wlotowe nie były zasłonięte, a okolica pozostała spokojna i wolna od intensywnego hałasu. Nie stosuj chemicznych środków owadobójczych, które mogą ograniczać dostępność pokarmu i odstraszać ptaki.
Jerzyki preferują miejsca z dużą ilością owadów – parki, ogrody, zbiorniki wodne i zadrzewione tereny. Unikają ogrodów, w których regularnie stosuje się pestycydy lub prowadzi intensywne prace remontowe w sezonie lęgowym. Jeśli chcesz, by zadomowiły się na stałe, rozważ montaż kilku budek obok siebie – jerzyki są ptakami kolonijnymi.
Gdzie śpią jerzyki? W takich miejscach gniazdują
Jerzyki to prawdziwi specjaliści od życia w powietrzu – większość czasu spędzają w locie, a na stały ląd schodzą tylko na czas lęgów. Ich naturalnymi miejscami gniazdowania były kiedyś szczeliny skalne i dziuple wysokich drzew, ale obecnie niemal cała populacja zasiedla szczeliny pod dachówkami, otwory wentylacyjne, zakamarki stropodachów i wysokie budynki.
CZYTAJ TAKŻE: Mało kto wie, co zwiastują kawki. Co oznacza ich obecność w pobliżu domu?
W miastach jerzyki najchętniej wybierają stare kamienice, wieże kościelne czy kominy, gdzie mogą bezpiecznie założyć gniazdo. W górach spotyka się je także w skalnych szczelinach, a na północnym wschodzie Polski – w dziuplach starych drzew. Budki lęgowe montowane przez ludzi są coraz częściej jedyną szansą na przetrwanie tych ptaków w zurbanizowanym środowisku.
Jak długo może latać jerzyk? To ptaki, które nawet śpią w locie
Jerzyk to jeden z najlepszych lotników na świecie. Potrafi przebywać w powietrzu bez przerwy nawet przez kilka lat, nie siadając na ziemi. W locie nie tylko zdobywa pokarm i pije wodę, ale także śpi, a nawet kopuluje.
Jego długie, wąskie skrzydła o sierpowatym kształcie pozwalają mu osiągać prędkość do 200 km/h, a dziennie pokonywać nawet 1000 kilometrów. Anatomiczna budowa sprawia, że jerzyk nie jest w stanie sprawnie chodzić ani ponownie poderwać się z płaskiej powierzchni. Wszystkie cztery palce są skierowane do przodu, co umożliwia zaczepienie się wyłącznie o pionowe ściany lub szczeliny.
CZYTAJ TAKŻE: Jerzyk leżący na ziemi z rozłożonymi skrzydłami może oznaczać poważne kłopoty. Co robić?
Kiedy pojawiają się jerzyki? Oto co zwiastuje ich obecność
Jerzyki to ptaki wędrowne – do Polski przylatują zwykle w maju, a jesienią odlatują do południowej Afryki. Są niezwykle wierne swoim lęgowiskom i wracają co roku do tego samego miejsca, nierzadko przez kilkanaście sezonów. Obecność jerzyków w okolicy od dawna uważana jest za oznaka czystego powietrza i dobrego stanu środowiska. W tradycji ludowej ich przylot zwiastuje szczęście, pomyślność i ochronę przed chorobami – nie bez powodu, bo ptaki te wyłapują miliony komarów i innych uciążliwych owadów, poprawiając komfort życia mieszkańców.
Czym różni się jaskółka od jerzyka? Dlatego ludzie mylą te ptaki
Jerzyk często mylony jest z jaskółką ze względu na podobną sylwetkę i sposób poruszania się w powietrzu. Jednak różnice są wyraźne: jerzyk jest nieco większy, ma ciemne, jednolite upierzenie z niewielką jasną plamką na gardle i dłuższe, wąskie skrzydła o sierpowatym kształcie.
Jaskółki natomiast mają krótsze skrzydła, widocznie rozwidlony ogon i często białe lub rude elementy upierzenia. Jerzyki niemal całe życie spędzają w powietrzu, podczas gdy jaskółki chętnie siadają na przewodach, gałęziach czy płotach. To sprawia, że mimo podobieństw, wystarczy chwila obserwacji, by rozpoznać prawdziwego mistrza lotu.
CZYTAJ TAKŻE: Dlatego jaskółka lata nisko. Mało kto wie, co to oznacza
- To przyciąga jeże. Jedna rzecz wystarczy, by zwierzęta regularnie odwiedzały twój ogród
- Usłyszałeś dziś rano kukanie? To ważny sygnał. Oto co zwiastuje kukułka
- Dlatego sroka pojawia się na balkonie. To ważny sygnał. Niewielu Polaków wie, co to oznacza
- Te zdjęcia zrobiły... bociany. Badacze z Polski zamontowali ptakom nadajniki z kamerami. „Wyprzedziliśmy amerykańskich naukowców”
