Moneta 50 zł NBP upamiętnia II pokój toruński
Moneta nawiązuje do pokoju zawartego w Toruniu 19 października 1466 roku. Porozumienie kończyło trwającą trzynaście lat wojnę Królestwa Polskiego z zakonem krzyżackim. Tego samego dnia, podczas uroczystego zaprzysiężenia traktatu w toruńskim Dworze Artusa, wielki mistrz zakonu Ludwig von Erlichshausen miał zagwarantować dochowanie warunków umowy i wierność królowi Kazimierzowi Jagiellończykowi. Droga do tego momentu była długa i pełna zwrotów. Bezpośrednim impulsem do zmiany polityki wobec zakonu była prośba stanów pruskich o wcielenie ich ziem do Korony. Poselstwo przybyło do Krakowa w lutym 1454 roku, a Kazimierz Jagiellończyk wydał akt inkorporacji prowincji do Polski. Początkowy entuzjazm i sukcesy zostały jednak zatrzymane przez porażkę pod Chojnicami jesienią pierwszego roku wojny. Kolejne lata przyniosły mozolne zdobywanie miast, zamków i ziem.
Powrót Pomorza Gdańskiego do Polski miał ogromne znaczenie
Ostatecznie pod panowanie polskiego króla przeszły Pomorze Gdańskie, Warmia oraz ziemie chełmińska i michałowska. Dla ówczesnej Polski nie był to jedynie sukces militarny czy dyplomatyczny. Odzyskanie Pomorza Gdańskiego przywracało państwu kontrolę nad ujściem Wisły i dostępem do Bałtyku. Wzmacniało też gospodarcze możliwości Korony oraz kończyło spór z zakonem krzyżackim, który trwał ponad półtora wieku.
Jak wygląda srebrna moneta NBP z bursztynem?
Na rewersie nowej monety znalazł się wizerunek króla Kazimierza Jagiellończyka. Tło stanowi fragment pierwszej strony dokumentu II pokoju toruńskiego. Po lewej stronie umieszczono herb Gdańska według odcisku pieczęci z 1457 roku. Projekt uzupełnia dekoracyjny element wykonany z bursztynu — surowca mocno kojarzonego z Pomorzem i wybrzeżem Bałtyku.
Awers przedstawia z kolei pieczęć majestatową Kazimierza Jagiellończyka, również na tle fragmentu dokumentu pokojowego. Moneta została wykonana ze srebra próby 999/1000, ma średnicę 45 mm i waży 62,20 g.
Nakład monety „Powrót Pomorza Gdańskiego do Polski w 1466 roku”
Nakład nowej monety to maksymalnie 4 tys. sztuk. Choć jej nominał wynosi 50 zł, nie będzie to moneta do codziennych zakupów. NBP kieruje ją przede wszystkim do kolekcjonerów oraz osób, które interesują się historią Polski i Pomorza Gdańskiego.
Czytaj: Dopłaty do prądu i gazu dla seniorów. Mało kto pamięta o tym wsparciu
- Co zamiast chryzantem? Najmodniejsze propozycje na Wszystkich Świętych 2026
- Żel przeciwbólowy pilnie wycofany z aptek. „Potencjał rakotwórczy”
- To najpiękniejsza wieś w Polsce. Drugiej takiej próżno szukać na całym świecie
- Polacy szturmują ZUS. Z tej darmowej usługi skorzystało już 4,5 mln osób
- Najpierw Jezioro Czorsztyńskie, teraz to. Kolejne jezioro odsłania zatopioną przed laty wieś
