Dlaczego odkładamy wszystko „na później”?
Prokrastynacja to w rzeczywistości bardzo dobrze działający mechanizm obronny.
Ludzki umysł jest zaprogramowany tak, by priorytetowo traktować to, co szybko poprawi samopoczucie, a nie to, co wymaga więcej czasu. Tym bardziej w sytuacji, gdy jakąś czynność postrzega się jako trudną, frustrującą, nieprzyjemną, a nawet bolesną. Mózg wtedy stara się nakłonić człowieka do odłożenia wykonania takiego zadania na później.
Perfekcjonizm to kolejny powód występowania tego zjawiska. Ludzie często obawiają się, że ich wyniki pracy nie będą idealne. Dlatego odkładają przygotowanie prezentacji czy projektów na później, mimo że w większości przypadków nie zostałyby skrytykowane.
Dodatkowe problemy związane z prokrastynacją to zmęczenie, szczególnie wywołane wypaleniem zawodowym które pozbawia człowieka motywacji do działania, a także kuszące alternatywy takie jak media społecznościowe czy oglądanie ulubionego serialu. Są to czynności, które szybko poprawiają samopoczucie, więc przyciągają uwagę i są traktowane jako priorytet.
W jaki sposób można się powstrzymać od prokrastynacji?
Każdy powód prokrastynacji wymaga innego rozwiązania. Ustalenie konkretnej przyczyny warto zacząć od zadawania pytań – czy to zmęczenie? Telefon? Strach przed popełnieniem błędu? A może powodem jest kombinacja wielu problemów, które przeszkadzają w osiągnięciu celu lub wykonaniu wyznaczonego zadania?
W takim przypadku pomóc może porównanie kilku podobnych sytuacji i znalezienie różnic między nimi. Inną metodą jest wyobrażenie sobie znajomego, który mógłby zmagać się z tym samym problemem. Taki dystans psychologiczny może pomóc w zauważeniu pewnych szczegółów, które pomogłyby w znalezieniu rozwiązania.
Następnym krokiem jest wprowadzenie zmiany, która zwiększyłaby szanse na ukończenie zadania. Na przykład, jeśli to telefon jest winny, można wyłączyć go i usunąć z pola widzenia na czas wykonywania zadania. Jeśli problemem jest strach przed krytyką, dobrym rozwiązaniem jest wyobrażenie najgorszego scenariusza i zastanowienie nad zminimalizowaniem negatywnego wpływu, gdyby rzeczywiście się wydarzył. Pozwala to również oswoić się z trudną sytuacją, przez co łatwiejsze będzie poradzenie sobie z każdym możliwym scenariuszem.
Przede wszystkim z prokrastynacją nigdy nie powinno się walczyć poprzez intensywniejsze staranie się. Warto skupić się na prawdziwych powodach i zastosować odpowiednie techniki. W razie potrzeby niezwykle pomocna może okazać się rozmowa z psychologiem.
