Te mięśnie to „drugie serce” człowieka. Mają ogromne znaczenie

Niepozorne mięśnie znajdujące się w dolnej części nóg wykonują każdego dnia ogromną pracę. Pomagają krwi wracać z nóg w kierunku serca i szczególnie mocno angażują się podczas chodzenia. Naukowcy sprawdzili, czy ich sprawność może mieć związek także z długością życia. Wyniki są interesujące, ale nie oznaczają tego, co mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka.
„Drugie serce” człowieka. Tak działają mięśnie łydek. Fot. Shutterstock/bangoland
  • Nazywa się je „drugim sercem”, choć ich zadanie jest zupełnie inne niż pracy właściwego serca.
  • Naukowcy zauważyli związek między ich sprawnością a ryzykiem zgonu.
  • Kilka prostych nawyków w ciągu dnia pozwala skutecznie angażować te mięśnie.
  • Odwiedź stronę główną RMF FM.

„Drugie serce” człowieka. Te mięśnie mogą mieć większe znaczenie, niż myślisz

Mięśnie łydek bywają nazywane „drugim sercem”. Nie dlatego, że pełnią taką samą funkcję jak serce, ale ze względu na ich ważną rolę w krążeniu żylnym. Kiedy chodzimy lub biegamy, mięśnie tylnej części podudzia regularnie się kurczą. W ten sposób uciskają znajdujące się między nimi żyły i pomagają przesuwać krew w kierunku serca. To szczególnie istotne w przypadku nóg, ponieważ krew musi pokonać działanie grawitacji.

Ważną rolę odgrywają również zastawki żylne. Działają jak swoiste zawory - ograniczają cofanie się krwi w kierunku stóp, gdy mięśnie przestają być napięte. Dlatego każdy krok uruchamia mechanizm, który wspiera powrót krwi z kończyn dolnych. Sprawnie działająca pompa mięśniowa łydek może pomagać w prawidłowym krążeniu żylnym, a jej osłabienie może sprzyjać takim problemom jak obrzęki nóg, uczucie ciężkości czy dolegliwości związane z niewydolnością żylną.

Sprawność łydek a ryzyko zgonu. Co pokazały badania?

Naukowcy sprawdzali, czy funkcjonowanie pompy mięśniowej łydek może mieć związek z ogólnym stanem zdrowia i ryzykiem zgonu. W jednym z badań, przeprowadzonym przez naukowców z Mayo Clinic w Minnesocie, przeanalizowano dane medyczne 2728 dorosłych osób, które przeszły badania naczyniowe. Po około dziesięciu latach obserwacji zmarło 18 proc. uczestników z zaburzoną funkcją pompy mięśniowej łydek. W grupie osób z prawidłowo działającą pompą odsetek ten wyniósł 6 proc.

W kolejnym badaniu, opublikowanym w 2024 roku, przeanalizowano dane około 6000 pacjentów. Naukowcy zaobserwowali związek między słabszym przepływem krwi przez mięśnie łydek podczas wysiłku a wyższym ryzykiem zgonu. U osób z najsłabszą funkcją pompy ryzyko było ponad dwukrotnie wyższe niż u osób z jej prawidłowym działaniem. Te liczby mogą robić wrażenie. Trzeba jednak bardzo uważać z ich interpretacją.

Czy mocne łydki mogą wydłużyć życie?

Nie ma podstaw, by stwierdzić, że samo wzmacnianie mięśni łydek zmniejsza ryzyko śmierci. Badania pokazują przede wszystkim zależność, a nie związek przyczynowo-skutkowy. Słabsza praca pompy mięśniowej może być związana między innymi z mniejszą aktywnością fizyczną, zanikiem mięśni, problemami ze stawami czy zaburzeniami nerwowo-mięśniowymi. Możliwy jest również odwrotny scenariusz: to ogólnie gorszy stan zdrowia może jednocześnie wpływać na sprawność mięśni i zwiększać ryzyko zgonu.

Dlatego nie można na tej podstawie powiedzieć, że wystarczy wykonywać ćwiczenia na łydki, aby żyć dłużej. Wyniki badań pokazują jednak coś istotnego: sprawność mięśni i zdolność organizmu do ruchu mogą być ważnymi wskaźnikami ogólnego stanu zdrowia.

Jak uruchomić „drugie serce” podczas zwykłego dnia?

Nie trzeba od razu rozpoczynać intensywnych treningów. Jednym z najprostszych sposobów na aktywowanie pompy mięśniowej łydek jest zwykłe chodzenie. Osoby, które spędzają wiele godzin przy biurku, powinny regularnie wstawać i przejść się choć przez chwilę. Dobrym sposobem na dodatkowe zaangażowanie mięśni jest także korzystanie ze schodów zamiast windy. Pomóc mogą również proste wspięcia na palce i unoszenie pięt. Jeżeli ktoś nie może wstać, może wykonywać ruchy stopami i stawami skokowymi albo unosić pięty, pozostawiając palce stóp na podłożu. Takie ćwiczenia pozwalają przynajmniej częściowo zaangażować mięśnie łydek. Samo długotrwałe stanie nie daje natomiast takiego efektu jak aktywny ruch. Kluczowe są skurcze mięśni, które pomagają uciskać żyły i przesuwać krew w kierunku serca.

Małe mięśnie, duża rola

Określenie „drugie serce” jest oczywiście pewnym uproszczeniem. Mięśnie łydek nie zastępują serca i nie pompują krwi w taki sam sposób. Ich praca jest jednak ważnym elementem powrotu krwi żylnej z nóg. A wyniki badań sugerują, że sprawność tego mechanizmu może być powiązana z ogólnym stanem zdrowia i ryzykiem zgonu.

Najważniejszy wniosek nie brzmi więc: „ćwicz łydki, a będziesz żyć dłużej”. Bardziej trafne jest stwierdzenie, że regularny ruch i utrzymywanie sprawności fizycznej są ważnym elementem dbania o zdrowie, a mięśnie łydek są jednym z elementów tego układu.

Źródło: morgenpost.de

chcesz widzieć więcej artykułów od RMF FM? dodaj w Google
Czytaj dalej: