Lata 200 km/h, je i śpi w powietrzu. Ten ptak prawie nigdy nie ląduje

Życie zawieszone między chmurami. Kim jest jerzyk?

Jerzyk zwyczajny (Apus apus) to ptak, który niemal całe swoje życie spędza w powietrzu. Jego sylwetka przypomina jaskółkę, jednak różni się od niej wielkością oraz jednolitym, ciemnym ubarwieniem. Rozpiętość jego sierpowatych skrzydeł sięga nawet 48 cm, przy długości ciała wynoszącej zaledwie 18 cm. To właśnie dzięki swojej budowie jerzyk jest w stanie pokonywać ogromne odległości, osiągając w locie nurkowym prędkość nawet do 200 km/h. Te niezwykłe ptaki potrafią przebywać w powietrzu bez przerwy przez wiele miesięcy, a niektóre osobniki - nawet lat. W tym czasie jedzą, piją, śpią, a nawet kopulują, nie siadając na ziemi.

Jak to możliwe, że jerzyk nie spada podczas snu? Ptaki te wykorzystują tzw. sen półkulowy (jednopółkulowy). Wznoszą się wieczorem na wysokość około 2-3 kilometrów, po czym wyłączają jedną połowę mózgu (i zamykają jedno oko), podczas gdy druga połowa kontroluje automatyczny lot ślizgowy. Po pewnym czasie półkule się zamieniają.

Anatomia doskonałego lotnika

Anatomiczna budowa jerzyka sprawia, że ptak ten niemal nigdy nie siada na ziemi. Jego krótkie nogi i długie skrzydła nie pozwalają na sprawne chodzenie ani ponowne poderwanie się do lotu z płaskiej powierzchni. Wszystkie cztery palce skierowane są do przodu, co umożliwia jerzykom zaczepianie się jedynie o pionowe powierzchnie, takie jak ściany czy szczeliny skalne. Jedynym momentem, gdy jerzyk przysiada, jest czas karmienia młodych - wtedy zatrzymuje się w gnieździe, aby przekazać pokarm pisklętom.

Drozd usiadł na parapecie? To ważny sygnał. Niewiele osób wie, co to oznacza

Jak wygląda drozd śpiewak i czym różni się od kosa? Dowiedz się, co je ten pożyteczny ptak, gdzie buduje gniazda i jak zwabić go do swojego ogrodu.

Cichy obrońca przed plagą owadów

Obecność jerzyków w okolicy od wieków uznawana jest za dobry znak. W tradycji ludowej ptaki te symbolizują szczęście, pomyślność oraz ochronę przed chorobami. Wynika to z ich niezwykłej skuteczności w ograniczaniu liczby komarów i innych uciążliwych owadów, co przekłada się na komfort życia mieszkańców. Ponadto, jerzyki osiedlają się wyłącznie tam, gdzie powietrze jest czyste, a środowisko zdrowe, co czyni je naturalnym wskaźnikiem jakości otoczenia.

Jeden dorosły jerzyk w ciągu doby potrafi schwytać i zjeść nawet do 20 000 owadów (w tym komarów, much i meszek). Co więcej, karmiąc młode, jerzyki zbierają owady w gardle w specjalne kulki zlepione śliną – jedna taka porcja dla pisklęcia może zawierać ponad 1000 owadów naraz.

Ochrona jerzyków

W ostatnich latach liczebność jerzyków wyraźnie spada, głównie z powodu przeprowadzanych termomodernizacji budynków. Uszczelnianie ścian i zamykanie otworów wentylacyjnych często pozbawia ptaki dostępu do miejsc lęgowych, a niekiedy nawet zamyka je wraz z pisklętami w środku. Zgodnie z prawem, przed przystąpieniem do takich prac konieczne jest wykonanie ekspertyzy ornitologicznej. Pozwala to na wdrożenie odpowiednich działań ochronnych, takich jak montaż skrzynek lęgowych czy pozostawienie części otworów dostępnych dla ptaków.

Zaczynają już o 3:00 rano! Naukowiec ujawnia, dlaczego ptaki śpiewają tak wcześnie

Myślisz, że pobudka o 6:00 rano to wcześnie? Pierwsze ptaki zaczynają koncert już o 3:00! Sprawdź, dlaczego śpiewają tak wcześnie i co zakłóca ich zegar.

^{Źródło: RMF24, RMF FM}

• Mało kto wie, co zwiastują kawki. Co oznacza ich obecność w pobliżu domu?
• Usłyszałeś dziś rano kukanie? To ważny sygnał. Oto co zwiastuje kukułka
• Jedno z najspokojniejszych miejsc nad polskim morzem. Idealne na czerwcowy weekend bez tłumów
• Rekord w gnieździe najsłynniejszego bociana w Polsce. Krutek zaskoczył wszystkich