Nostalgia nie zawsze była tylko tęsknotą
Jak się okazuje, przez kilkaset lat nostalgię uznawano za chorobę psychiczną. Pojęcia tego jako pierwszy użył w 1688 roku szwajcarski lekarz Johannes Hofer, który zdefiniował nostalgię jako chorobę neurologiczną polegającą na ciągłym myśleniu o ojczyźnie oraz tęsknocie za powrotem. Odnosiło się to głównie do mężczyzn, którzy opuszczali swoje rodziny i kraje, by walczyć na wojnach.
Dopiero w XIX wieku zjawisko to zaczęto postrzegać jako pozytywny sentyment, a nie stan patologiczny. Na przykład szwajcarski psychiatra Carl Jung postrzegał nostalgię jako sposób na ponowne nawiązanie kontaktu z przeszłością, by lepiej zrozumieć swoją teraźniejszość.
Nostalgia z perspektywy nauki
Psychologia od dawna bada zjawisko nostalgii. Odkryto, że nostalgiczny nastrój aktywuje układ nagrody w mózgu, czyli tego samego, który reaguje na przyjemne bodźce. Z tego powodu przeszłość często wydaje się atrakcyjniejsza i przyjemniejsza niż teraźniejszość. Dzieje się tak, ponieważ ludzka pamięć nie jest doskonała – wspomnienia często są zniekształcone, a odczuwane emocje wpływają na częstotliwość pojawiających się w nich aspektów.
Nostalgię można zaliczyć do mechanizmów obronnych. Uczucie to zazwyczaj pojawia się w trudnych momentach życia. Należy jednak rozróżnić dwa rodzaje nostalgii, które różnie wpływają na nastrój i stan psychiczny – refleksyjna i regeneracyjna. O ile ta pierwsza jest nieszkodliwa, ponieważ sprawia, że jedynie docenia się przeszłość i czuje jej ciepło, tak druga budzi przekonanie, że „kiedyś było lepiej”, co utrudnia codzienne funkcjonowanie.
Czytaj także: Dlaczego wciąga nas fikcyjny świat? Psychologia tłumaczy
Wpływ na zdrowie psychiczne
Nostalgia może mieć wpływ zarówno pozytywny, jak i negatywny. Z jednej strony wzmacnia ona poczucie tożsamości, zwłaszcza w momentach kryzysu. Ponadto zmniejsza poczucie osamotnienia i chroni przed lękiem egzystencjalnym, czyli niepokojem związanym z pytaniami o sens życia oraz przemijanie.
Jednak z drugiej strony, w skrajnych przypadkach, nostalgia może zmienić się w ucieczkę od trudnej rzeczywistości. Szczególnie jeśli porównuje się przeszłość z teraźniejszością. Przez niedoskonałą ludzką pamięć, człowiek skupia się na pozytywnych aspektach, zapominając o tych negatywnych.
Nostalgia, mimo że to raczej pozytywne odczucie, potrafi być przytłaczająca. W takich sytuacjach warto sięgnąć po pomoc psychologa lub psychiatry – ich praca nie jest zarezerwowana wyłącznie dla osób z zaburzeniami psychicznymi, a w ciężkich chwilach każdy może skorzystać ze wsparcia.
- Serotonina nie zawsze działa na naszą korzyść. Czym jest zespół serotoninowy?
- 9 zdań, które mówią osoby naprawdę pewne siebie. Po tym zachowaniu je poznasz
- Tak ludzie inteligentni emocjonalnie reagują na złośliwe osoby. Często mówią te 3 zdania
- Dlaczego seniorzy wstają tak wcześnie? Zaskakujące ustalenia naukowców!
- Ludzie, którzy zawsze coś przynoszą w prezencie, mają 5 wspólnych cech. Psychologia tłumaczy takie zachowanie
