Nagroda Literacka „Nike”
Nagroda przyznawana od 1997 roku powstała na wzór brytyjskiego Bookera z inicjatywy Henryki Bochniarz. Zwycięzca otrzymuje statuetkę oraz nagrodę pieniężną w wysokości 100 tysięcy złotych. W konkursie mogą uczestniczyć autorzy wszystkich gatunków literackich — poezji, dramatu i prozy, w tym autobiografii, esejów oraz pamiętników — a także dzieł humanistycznych wyróżniających się szczególnymi walorami literackimi. Konkurs przebiega w kilku etapach. Najpierw jury wybiera 20 nominowanych książek spośród tytułów zgłoszonych przez wydawców. Następnie jury wskazuje siedmiu finalistów, spośród których wybiera laureata. Zwycięzca jest ogłaszany podczas posiedzenia jury odbywającego się w dniu wręczenia nagrody — w pierwszą niedzielę października. W 2025 roku nagrodę zdobyła Eliza Kącka za esej „Wczoraj byłaś zła na zielono”.
Czytaj: Wybór czytelników nie pozostawia wątpliwości. Oto najlepsza książka XXI wieku
Siedem książek w finale Nagrody Literackiej „Nike”. Oto pełna lista
Organizatorzy Nagrody Literackiej „Nike” ogłosili listę siedmiu książek zakwalifikowanych do finału 30. edycji konkursu. Wśród finalistów znalazły się reportaż historyczny, biografia, tom poezji, zbiór opowiadań i trzy powieści.
- Anna Bikont – „Nie koniec, nie początek. Powojenne wybory polskich Żydów”
Reportaż historyczny, wydany przez Czarne. Autorka przygląda się losom Żydów po zakończeniu II wojny światowej, koncentrując się między innymi na Dolnym Śląsku i okolicach Kotliny Kłodzkiej. Regiony te miały stać się schronieniem dla ocalałych, jednak dla wielu osób pobyt w Polsce okazał się jedynie etapem przed kolejną decyzją o wyjeździe. Bikont opisuje wybory podejmowane przez ludzi, którzy po doświadczeniu Zagłady musieli próbować ułożyć życie na nowo. To już czwarty finał Nike w karierze autorki. - Dorota Grabek – „Zmartwychwstanki”
Zbiór opowiadań, wydany przez Czarne. To historie o osobach żyjących na granicy własnych, często osobliwych światów. W książce pojawia się między innymi fryzjerka kradnąca włosy klientów, by wypychać nimi poduszki, oraz bezdomny dokarmiający tajemnicze stworzenie. „Zmartwychwstanki” są jedynym debiutem w tegorocznym finale Nagrody Nike. - Justyna Kulikowska – „Wnyki dla światła”
Tom poezji, wydany przez WBPiCAK. Poetka zastanawia się w nim nad zmienną naturą piękna i samym doświadczeniem zachwytu. To jej pierwszy finał Nagrody Nike, choć trzecia nominacja. Wcześniej doceniano jej tomy „Tabs” oraz „gift. z Podlasia”. - Krzysztof Łapiński – „Najmądrzejszy. Biografia Sokratesa”
Esej i biografia filozoficzna, wydane przez Agorę. Autor nie tylko rekonstruuje życie słynnego filozofa, ale również pokazuje, jak w kolejnych epokach tworzono i przekształcano jego wizerunek. Książka jest opowieścią zarówno o Sokratesie, jak i o świecie, który go ukształtował. Dla Łapińskiego to pierwsza nominacja i pierwszy finał Nagrody Nike. - Weronika Murek – „Urodziny”
Powieść, wydana przez Czarne. Jej bohaterką jest 65-letnia Jaga Babażyna – lalkarka i aktorka, która nie chce podporządkować się oczekiwaniom dotyczącym wieku i ról, jakie powinna przyjmować dojrzała kobieta. Książka opowiada o sztuce, przemijaniu, kulcie młodości i presji produktywności. „Urodziny” zostały wcześniej uhonorowane Nagrodą Literacką „Gdynia”. - Zyta Rudzka – „Tylko durnie żyją do końca”
Powieść, wydana przez W.A.B. To historia miłosnego trójkąta, w której bohaterowie próbują budować wolność na własnych, ekscentrycznych zasadach. Jednocześnie mierzą się ze śmiercią i samotnością, nawet wtedy, gdy pozostają częścią wspólnoty. Dla Rudzkiej jest to trzecia nominacja i trzeci finał Nagrody Nike. W 2023 roku pisarka zdobyła nagrodę za powieść „Ten się śmieje, kto ma zęby”. - Szczepan Twardoch – „Null”
Powieść o wojnie w Ukrainie, wydana przez Marginesy. Twardoch opowiada o ludziach, którzy od lat żyją w warunkach zagrożenia, pozbawieni zwyczajnej młodości i poczucia bezpieczeństwa. To czwarta nominacja i czwarty finał Nagrody Nike dla autora.
Kiedy poznamy laureata Nagrody Nike?
O wyborze zwycięskiej książki zdecyduje jury pod przewodnictwem dziennikarza, scenarzysty i eseisty Witolda Beresia. W jego skład wchodzą także Anna Arno, Bogdan Białek, Andrzej Brzeziecki, Zbigniew Mentzel, Natasza Parzymies, Radosław Romaniuk i Katarzyna Sawicka-Mierzyńska. Laureata lub laureatkę 30. edycji Nagrody Literackiej „Nike” poznamy 4 października podczas gali w gmachu Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie. Swoją ulubioną książkę wybierają również czytelnicy i czytelniczki „Wyborczej”. Głosowanie w plebiscycie potrwa do 27 września.
Źródło: PAP
