Skąd bierze się „zapach staruszka”? To nie kwestia higieny
„Zapach staruszka” to określenie, które może budzić różne skojarzenia. Dla jednych jest przyjemne i przywołuje wspomnienia o dziadkach czy rodzicach. Dla innych charakterystyczna woń starszych osób jest mniej przyjemna - bywa opisywana jako mieszanka zapachu ziemi, trawy czy naftaliny. Przez lata taki zapach często kojarzono przede wszystkim z niedostateczną higieną. Tymczasem nie jest to takie proste. Charakterystyczna woń może pojawić się również u osób, które bardzo dbają o higienę osobistą. Jej źródła należy szukać przede wszystkim w zmianach zachodzących w skórze wraz z wiekiem.
Co dzieje się ze skórą? Z wiekiem zachodzą zmiany
Już w 2001 r. naukowcy z Japonii postanowili sprawdzić, skąd dokładnie bierze się charakterystyczny zapach kojarzony z osobami starszymi. Badacze zwrócili uwagę na 2-nonenal - związek chemiczny powstający w wyniku przemian nienasyconych kwasów tłuszczowych omega-7 znajdujących się na powierzchni skóry. Co istotne, wraz z wiekiem ilość substancji, z których może powstawać 2-nonenal, wyraźnie się zwiększa. Według przywoływanych badań może być ich nawet sześciokrotnie więcej niż u młodszych osób. To właśnie 2-nonenal jest uznawany za jeden z najważniejszych elementów charakterystycznej woni skóry osób starszych.
Skóra się zmienia. Wiek wpływa na jej zapach
Na zapach wpływa jednak nie tylko jeden związek chemiczny. Z wiekiem zmienia się funkcjonowanie całej skóry. Jednym z czynników jest mniejsza produkcja potu. Badania opublikowane w 2021 r. w czasopiśmie „Skin Research and Technology” wskazywały na związek między zmianami zachodzącymi w skórze a ograniczeniem wydzielania potu. Znaczenie ma również zmniejszająca się produkcja sebum. Wszystko to może wpływać na środowisko znajdujące się na powierzchni skóry, a w konsekwencji także na jej zapach. Nie bez znaczenia pozostają również inne czynniki, takie jak dieta, stan zdrowia czy uwarunkowania genetyczne.
Dlaczego zwykły prysznic nie zawsze wystarcza?
Skoro zapach powstaje na powierzchni skóry, można by pomyśleć, że wystarczy dokładne mycie. Okazuje się jednak, że sprawa jest bardziej skomplikowana. 2-nonenal nie rozpuszcza się w wodzie, dlatego sama kąpiel nie musi całkowicie usunąć charakterystycznej woni. Nie oznacza to oczywiście, że higiena przestaje mieć znaczenie. Regularne mycie skóry, zmiana ubrań czy dbanie o czystość pościeli nadal pomagają ograniczać wiele innych źródeł nieprzyjemnych zapachów. W przypadku 2-nonenalu samo użycie wody może jednak nie rozwiązać problemu. Także intensywne perfumowanie niekoniecznie jest dobrym rozwiązaniem. Połączenie kosmetyku zapachowego z naturalną wonią skóry może w niektórych przypadkach dawać jeszcze mniej przyjemny efekt.
Talerz ma znaczenie. Dieta może mieć wpływ na skórę
Jednym ze sposobów ograniczania procesów, które mogą przyczyniać się do powstawania charakterystycznego zapachu, jest odpowiednia dieta. W tym kontekście zwraca się uwagę na związki o właściwościach antyoksydacyjnych, m.in. ergotioneinę i spermidynę. Ergotioneina może ograniczać procesy związane z utlenianiem lipidów, natomiast spermidyna uczestniczy w procesach komórkowych związanych m.in. z autofagią. Jednym z produktów szczególnie często wymienianych w tym kontekście są grzyby. Shiitake i boczniaki są źródłem ergotioneiny, a dodatkowo grzyby mogą dostarczać innych składników odżywczych. Ergotioneinę znajdziemy również m.in. w borowikach, fasoli czarnej, otrębach owsianych, ostrygach oraz podrobach. Z kolei źródłem spermidyny są m.in. dojrzewające sery, soja, soczewica, brokuły, szpinak, kalafior oraz produkty pełnoziarniste.
Jest jeszcze jeden sposób
Na charakterystyczny zapach można wpływać także od zewnątrz. Znaczenie może mieć odpowiednia pielęgnacja skóry oraz jej regularne oczyszczanie. Wśród kosmetyków przeznaczonych do tego celu pojawiają się również preparaty zawierające ekstrakt z persymony. Według producentów i zwolenników takich preparatów składniki zawarte w persymonie mogą pomagać neutralizować lub usuwać 2-nonenal z powierzchni skóry.
Źródło: medonet.pl
