Upały w pracy. Co musi zapewnić pracodawca, a co wolno pracownikowi? Przepisy mówią jasno

Gdy termometry za oknem szaleją, praca w rozgrzanym biurze, magazynie czy na placu budowy staje się wyzwaniem. Kto odpowiada za bezpieczeństwo w czasie tropikalnych dni? Przepisy Kodeksu pracy nie pozostawiają złudzeń. Sprawdź, kiedy szef musi skrócić ci czas pracy, gdzie szukać ratunku i co grozi firmom za ignorowanie przepisów BHP.
Upały w pracy, źródło: Shutterstock
  • Pracodawcy mają obowiązek zapewnić bezpieczne warunki pracy podczas upałów.
  • Pracownicy powinni być informowani o zagrożeniach związanych z wysoką temperaturą.
  • Nieprzestrzeganie przepisów BHP w upały grozi karami finansowymi dla pracodawców.
  • Odwiedź stronę główną RMF FM.

Upały w pracy

Pogoda w Polsce w ostatnich dniach mocno daje sie we znaki. Po chłodnym początku czerwca nasz kraj nawiedziły fale upałów. Wysokie temperatury mogą prowadzić do odwodnienia, osłabienia, a nawet udaru cieplnego, co czyni kwestię organizacji pracy w upały niezwykle istotną. Pracodawcy muszą sprostać temperaturowym wyzwaniom, aby zapewnić swoim pracownikom bezpieczne i komfortowe środowisko pracy. 

Obowiązki pracodawcy w czasie upałów

Kodeks pracy jasno określa, że pracodawca jest zobowiązany do zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. W praktyce oznacza to, że musi on reagować na zmieniające się warunki atmosferyczne, które mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia pracowników. W czasie upałów kluczowe jest zapewnienie pracownikom dostępu do bezpłatnych napojów. Obowiązek ten powstaje, gdy temperatura: przekracza 28°C na stanowiskach pracy w pomieszczeniach i 25°C przy pracy wykonywanej na otwartej przestrzeni. Przepisy wymagają, aby napoje były dostępne przez cały czas pracy, a ich ilość odpowiadała rzeczywistym potrzebom pracowników. Nie można ich zastąpić ekwiwalentem pieniężnym, co oznacza, że pracodawca nie może wypłacić dodatku zamiast zapewnienia wody lub innych napojów profilaktycznych.

Zobacz także
Wystawiasz wodę dla ptaków w upalne dni? Ekspert mówi wprost: „może bardziej zaszkodzić niż pomóc”
Dowiedz się, jak bezpiecznie pomagać ptakom podczas upałów. Sprawdź, jak przygotować poidło, gdzie je ustawić i po czym poznać, że ptak potrzebuje pomocy – porady eksperta

Organizacja pracy w ekstremalnych warunkach na zewnątrz

Pracodawcy muszą również zadbać o odpowiednią organizację pracy dla osób pracujących na zewnątrz. W przypadku, gdy temperatura, wilgotność powietrza i nasłonecznienie stwarzają nadmierne ryzyko, konieczne może być wprowadzenie dodatkowych rozwiązań organizacyjnych. Może to obejmować:

  • planowanie prac;
  • zacienione miejsca odpoczynku;
  • częstsze przerwy;
  • lekką i przewiewną odzież;
  • nakrycia głowy;
  • ograniczenie pracy w pełnym słońcu;
  • monitorowanie samopoczucia.

Świadomość pracowników kluczem do bezpieczeństwa

Bezpieczeństwo pracy w czasie upałów zależy także od świadomości pracowników. Pracodawca powinien informować zatrudnionych o ryzyku związanym z wysoką temperaturą oraz o tym, jak rozpoznawać pierwsze objawy przegrzania organizmu. W razie wystąpienia takich symptomów, pracownik powinien przerwać pracę, przejść w chłodniejsze miejsce i uzupełnić płyny. Jeżeli objawy są nasilone albo nie ustępują, konieczne może być wezwanie pomocy medycznej.

Zobacz także
W upały robimy to nagminnie. Dietetyczka ostrzega: tak tylko szkodzisz organizmowi
IMGW ostrzega przed upałami do 35°C. Dietetyczka Martyna Puc wyjaśnia, co jeść i jak pić wodę, by uniknąć odwodnienia. Sprawdź, dlaczego warto unikać lodów.

Konsekwencje nieprzestrzegania przepisów

Nieprzestrzeganie obowiązków związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy może skutkować odpowiedzialnością wykroczeniową. Pracodawca lub osoba odpowiedzialna za stan BHP, która nie przestrzega przepisów lub zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, może zostać ukarana grzywną. Państwowa Inspekcja Pracy ma prawo przeprowadzać kontrole, aby sprawdzić, czy pracodawca zapewnia napoje, prawidłowo organizuje pracę w czasie upałów i reaguje na zagrożenia.

Kontrowersje wokół przepisów. Kiedy jest „zbyt gorąco” na pracę?

Choć prawo nakłada na pracodawców surowe obowiązki, polskie przepisy wciąż zawierają lukę, o której głośno mówią eksperci. W Kodeksie pracy brakuje sztywnego zapisu, przy jakiej temperaturze pracownik biurowy ma prawo odmówić wykonywania obowiązków. Choć przyjmuje się, że górną granicą komfortu w biurze jest 28°C, to ostateczna decyzja o skróceniu czasu pracy zależy wyłącznie od dobrej woli szefa. Zupełnie inaczej wygląda sytuacja w przypadku braku wody profilaktycznej – tutaj PIP nie ma litości, a kary za narażanie zdrowia pracowników mogą sięgać nawet 30 tysięcy złotych.

Zobacz także
Zakaz pracy przy wysokich temperaturach. Rząd szykuje zmiany
Nadchodzą wielkie zmiany dla pracowników! Zobacz, przy ilu stopniach pracodawca będzie musiał odesłać Cię do domu z zachowaniem pełnej pensji.
Czytaj dalej: