Więcej swobody, ale z poszanowaniem norm
Nowa ustawa przewiduje, że uczniowie zyskają większą autonomię w kwestii własnego wyglądu. Zgodnie z przepisami, każdy uczeń będzie miał prawo samodzielnie decydować o swoim stroju, pod warunkiem przestrzegania ogólnie przyjętych norm społecznych oraz zasad określonych w szkolnym statucie. Zmiana ta ma zapobiegać dyskryminacji ze względu na wygląd i promować akceptację różnorodności wśród młodzieży.
Jednocześnie wprowadzono jasne ograniczenia – zabronione będzie noszenie ubrań:
nawołujących do nienawiści
dyskryminujących
niezgodnych z prawem
zagrażających bezpieczeństwu
Zasady dotyczące stroju podczas zajęć wychowania fizycznego, warsztatów czy laboratoriów nadal określać będzie statut szkoły.
PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ: Od września nowa ocena w szkołach. Rodzice i uczniowie będą zaskoczeni
Katalog praw i obowiązków ucznia
Ustawa porządkuje kwestie praw i obowiązków uczniowskich, tworząc ich oficjalny katalog. Oprócz swobody w zakresie ubioru, uczniowie zyskają formalne gwarancje ochrony przed dyskryminacją oraz prawo do wyrażania własnych opinii. Nowe przepisy mają także uprościć system kar, stawiając nacisk na działania wychowawcze zamiast sankcji.
Nowość w systemie: rzecznicy praw uczniów
Jedną z najważniejszych nowości jest powołanie Krajowego Rzecznika Praw Uczniowskich oraz rzeczników na poziomie województw, powiatów i szkół. Szkolni rzecznicy zaczną działać od 1 września 2028 r., choć szkoły mogą zdecydować się na ich wcześniejsze powołanie. Celem tych zmian jest skuteczniejsza ochrona praw uczniów i szybkie reagowanie na ewentualne nadużycia.
Rady szkół tylko w wybranych placówkach
Pierwotny projekt zakładał obowiązkowe rady szkół – złożone z uczniów, rodziców i nauczycieli – w każdej placówce. Ostatecznie jednak zrezygnowano z tego wymogu w szkołach niepublicznych i niektórych publicznych prowadzonych przez inne podmioty niż samorządy. To efekt poprawek uwzględniających głosy środowisk oświatowych i związków zawodowych.
PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ: Ze szkół znikną nie tylko telefony. Ministerstwo chce zakazać również smartwatchy! Oto powód
Kiedy zmiany wejdą w życie?
Większość nowych przepisów zacznie obowiązywać od 1 września 2026 r. Ustawa została przyjęta przez Sejm i czeka na rozpatrzenie przez Senat oraz podpis prezydenta. Ministerstwo Edukacji Narodowej podkreśla, że zmiany są odpowiedzią na postulaty uczniów, nauczycieli i rodziców, a sondaże przeprowadzone wśród tych grup wskazują na pozytywny odbiór reformy.
Źródła: Dziennik Gazeta Prawna, portalsamorzadowy.pl
